Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công
Tham dự buổi Lễ có Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Quí Tiên; đại diện các sở, ban, ngành Thành phố; đại diện các xã có liên quan đến dự án: Ngọc Hồi, Thường Tín, Đại Xuyên, Phượng Dục, Chuyên Mỹ và Thượng Phúc.
Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Hồi Nguyễn Thị Nhung cho biết: Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là dự án mang tầm vóc quốc gia, không chỉ đóng vai trò là trục xương sống kết nối các vùng phát triển của đất nước, mà còn tạo ra động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới.
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua địa bàn xã Ngọc Hồi có diện tích khoảng 27,76 ha, để đáp ứng nhu cầu đất tái định cư và ổn định đời sống cho các hộ dân bị thu hồi đất phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Thanh Trì (nay là xã Ngọc Hồi) đã ban hành Nghị quyết số 32/NQ-HĐND ngày 14/7/2022 phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư.
Dự án có loại công trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật cấp 3, nhóm C, chủ đầu tư là UBND xã Ngọc Hồi, đại diện chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Ngọc Hồi, tổng mức đầu tư hơn 102 tỷ đồng.
Dự án được triển khai tại thôn Phương Nhị, xã Ngọc Hồi, nằm trên một phần ô đất ký hiệu D1-3 thuộc Quy hoạch phân khu đô thị S5 đã được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 3765/QĐ-UBND ngày 22/8/2012.
Khu đất có ranh giới phía Bắc giáp ruộng canh tác, phía Nam giáp đường liên xã Liên Ninh - Đông Mỹ, phía Tây giáp ruộng canh tác thôn Phương Nhị, phía Đông giáp khu chuyển đổi của các hộ dân. Tổng diện tích đất nghiên cứu lập quy hoạch tổng mặt bằng khoảng 26.802 m2, trong đó diện tích đất giao tái định cư 9.200 m2 với khoảng 110 lô, diện tích đất xây dựng giao thông hạ tầng kỹ thuật 11.453 m2, đất cây xanh, vườn hoa, sân bãi thể dục thể thao và khu vui chơi giải trí 6.148 m2.
Quy hoạch dự án tập trung xác định giải pháp sử dụng đất, không gian kiến trúc cảnh quan và công trình, bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, giao thông và cảnh quan khu vực, đồng thời khớp nối đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Thời gian hoàn thành dự án dự kiến vào năm 2026.
Xã Ngọc Hồi nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung vinh dự và tự hào khi là nơi đặt điểm đầu của toàn tuyến tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi - một đầu mối giao thông đa phương thức hiện đại của quốc gia trong tương lai. Đây sẽ là điểm kết nối liên thông giữa tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, mạng lưới đường sắt quốc gia và các tuyến đường sắt đô thị như Metro số 1, 1A và 6, cùng hệ thống xe buýt, xe khách liên tỉnh.
Theo lãnh đạo xã Ngọc Hồi, với định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD - Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, khu vực ga Ngọc Hồi sẽ hình thành một quần thể kiến trúc hiện đại với các khu thương mại, văn phòng, dịch vụ được kết nối bởi các quảng trường và không gian xanh rộng lớn, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và trở thành một biểu tượng phát triển mới của Thủ đô.
Nằm tại cửa ngõ phía Nam Hà Nội, ga Ngọc Hồi đang dần trở thành mắt xích chiến lược trong hệ thống giao thông đường sắt quốc gia. Không chỉ là điểm đầu của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, ga Ngọc Hồi còn là trung tâm kết nối giữa đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và các tuyến vành đai giao thông quan trọng.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết 172 ngày 30/11/2024. Tuyến đi qua địa bàn thành phố Hà Nội với chiều dài khoảng 28 km; tổng diện tích đất dự kiến thu hồi, giải phóng mặt bằng khoảng 112 ha, thuộc các xã: Ngọc Hồi, Thường Tín, Thượng Phúc, Phượng Dực, Chuyên Mỹ và Đại Xuyên.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (Thành phố Hồ Chí Minh). Khi hoàn thành, tàu sẽ chạy với vận tốc thiết kế lên đến 350 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai miền Bắc - Nam xuống còn 5 - 6 tiếng, tạo ra bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực hạ tầng giao thông quốc gia.
Ga Ngọc Hồi cũng sẽ là điểm cuối của tuyến Metro số 1, kết nối từ Yên Viên đến phía Nam Hà Nội, đồng thời là điểm trung chuyển của tuyến Metro số 6 từ sân bay Nội Bài. Điều này tạo nên một mạng lưới giao thông liên hoàn, giúp hành khách dễ dàng chuyển đổi giữa các loại hình vận tải như đường sắt cao tốc, metro và xe buýt, xe khách.
Tại xã Ngọc Hồi, không chỉ có tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua, mà còn có Tổ hợp ga Ngọc Hồi. Theo quy hoạch, tổ hợp này sẽ được xây dựng trên diện tích từ 75 đến 250 ha, với tổng vốn đầu tư gần 19.000 tỷ đồng, gồm các hạng mục chính: Ga hành khách, depot bảo trì - bảo dưỡng tàu, trung tâm điều hành đường sắt tốc độ cao và ga chuyển tiếp kết nối metro Hà Nội. Với thiết kế hiện đại và tích hợp đa chức năng, Ngọc Hồi sẽ trở thành "trái tim" của mạng lưới đường sắt mới, giảm tải cho ga Hà Nội cũ và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam Thủ đô.
Trước đây, huyện Thanh Trì cũ đã thực hiện giải phóng mặt bằng được hơn 130ha. Sau khi sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp, xã Ngọc Hồi mới đã kế thừa những kết quả đạt được, tiếp tục bám sát thực tiễn để xây dựng phương án cụ thể đối với từng hộ dân, từng trường hợp, từng khu vực. Xã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần tập trung mọi nguồn lực và quyết tâm cao để triển khai nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Có thể khẳng định, Tổ hợp ga Ngọc Hồi không chỉ đơn thuần là một nhà ga mà là biểu tượng của tầm nhìn chiến lược về giao thông hiện đại và phát triển bền vững của Việt Nam kỷ nguyên vươn mình. Đây sẽ là cánh cửa mở ra tương lai, nơi những chuyến tàu siêu tốc sẽ đưa đất nước tiến nhanh hơn, xa hơn đến mọi miền Tổ quốc.