Quyết liệt đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, năm đầu tiên của giai đoạn 2026-2030 thực hiện các Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Kế hoạch tài chính và Kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Trong bối cảnh Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực chủ đạo - công cụ điều hành - đòn bẩy kích hoạt tăng trưởng của Thủ đô. Thành ủy, UBND Thành phố đã quyết liệt trong công tác chỉ đạo giải ngân vốn đầu tư công với phương châm điều hành xuyên suốt, tận dụng tối đa thời gian, bắt tay ngay từ những ngày đầu năm.

Đến ngày 28/4/2026, Thành phố đã giải ngân 32.250,556 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 26,88% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (không tính 5% dự nguồn cho đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng và 20,67% kế hoạch Thành phố giao, tăng 8.080,107 tỷ đồng so với cuối tháng 3/2026).

Lũy kế giải ngân tính đến ngày 6/5/2026, Thành phố đã giải ngân 136.201,678 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 30,17% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (không tính 5% dự nguồn cho đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng và 23,21% Kế hoạch Thành phố giao).

Các xã, phường giải ngân bình quân đạt 20,41%, trong đó 27/126 xã, phường có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của Thành phố. Các sở, ngành và ban quản lý dự án cấp Thành phố giải ngân bình quân đạt 34,45%, trong đó, 10 đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của Thành phố. Hiện còn 45 đơn vị (trong đó 44 xã, phường) có kết quả giải ngân dưới 10%

Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như: Vành đai 2,5; Vành đai 1; một số cầu vượt sông Hồng... đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công cao điểm. Kết quả giải ngân tháng 4/2026 của thành phố Hà Nội cao hơn bình quân chung cả nước (14,2%), tuy nhiên vẫn chưa đạt tiến độ theo lộ trình đề ra. Trong tháng 5 và tháng 6/2026, Thành phố phải tiếp tục giải ngân khoảng 13.800 tỷ đồng để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng quý II và 41.900 tỷ đồng để đảm bảo lộ trình kế hoạch đề ra.

Nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả giải ngân vốn đầu tư công là vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Đây là điểm nghẽn, rào cản lớn nhất. Bên cạnh đó, còn do nguồn cung vật liệu xây dựng khan hiếm và giá cả biến động tăng; việc hoàn thiện các thủ tục đầu tư còn chậm, thủ tục đàm phán, điều chỉnh hiệp định vay ODA kéo dài; một số xã, phường chưa phân bổ hết kế hoạch vốn ngân sách được giao…

Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, trong những tháng còn lại năm 2026, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, các sở, ngành phải sớm hoàn thành việc xây dựng các văn bản triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách mới theo Luật Thủ đô năm 2026; quyết liệt đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, ưu tiên hoàn thành giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, đặc biệt là các tuyến vành đai và cầu lớn qua sông, các tuyến đường liên kết vùng.

Các chủ đầu tư dự án ODA và đường sắt đô thị rà soát, đẩy nhanh thi công và giải ngân; Sở Xây dựng chủ trì tháo gỡ khó khăn nguồn nguyên, nhiên vật liệu trong thi công; Sở Tài chính chủ trì tiếp tục tham mưu điều hành vốn linh hoạt và tăng cường theo dõi, giám sát.

Chủ đầu tư, xã, phường phải lập kế hoạch chi tiết giải ngân, giải phóng mặt bằng, thi công từng dự án; đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các thủ tục đầu tư; thành lập ngay "Tổ Chỉ huy giải ngân vốn đầu tư công" do Chủ tịch UBND các xã, phường làm Tổ trưởng; xây dựng phương án quản lý, khai thác tài sản công hình thành sau đầu tư…

* Báo cáo về tình hình xử lý các dự án đầu tư trong và ngoài ngân sách chậm triển khai trên địa bàn Thành phố, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, đối với các dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách, hiện còn 341 dự án cần tập trung xử lý dứt điểm.

Trong số này có 308 dự án đã được giao hoặc cho thuê đất. Cụ thể, 34 dự án được gia hạn, 18 dự án đang trong quá trình thanh tra, điều tra và 256 dự án đã có kết luận thanh tra nhưng chưa khắc phục xong các tồn tại.

Bên cạnh đó, còn 33 dự án chưa được giao hoặc cho thuê đất; trong đó 32 dự án đang được rà soát xử lý và 1 dự án đang được cơ quan có thẩm quyền thụ lý.

Theo kết quả rà soát, đến hết ngày 30/4/2026, đã có 326/341 nhà đầu tư gửi văn bản báo cáo theo yêu cầu của Chủ tịch UBND Thành phố; còn 15 nhà đầu tư chưa gửi báo cáo.

Căn cứ phương án xử lý được chấp thuận, các sở, ngành, đơn vị sẽ thực hiện xử lý đối với từng dự án, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/6/2026".

Đối với 339 dự án đầu tư công chậm triển khai, được phân loại thành 3 nhóm. Trong đó, nhóm dừng thực hiện gồm 64 dự án, tổng mức đầu tư 9.302.197 triệu đồng. Đây là các dự án dừng thi công kéo dài từ 5 năm trở lên; các dự án cơ bản hoàn thành nhưng không cần thiết tiếp tục triển khai; dự án chồng lấn quy hoạch; không còn phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc không còn nhu cầu sử dụng. Theo tính toán, việc xử lý nhóm này dự kiến thu hồi khoảng 79,6 tỷ đồng.

Nhóm thứ hai là nhóm tạm dừng bố trí vốn với 75 dự án, tổng mức đầu tư 15.167.873 triệu đồng. Các dự án thuộc nhóm này đang gặp khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, cơ chế bồi thường, hợp đồng và cần tập trung tháo gỡ trước khi tiếp tục triển khai. Dự kiến Thành phố sẽ thu hồi khoảng 485,6 tỷ đồng từ nhóm dự án này.

Nhóm thứ ba là nhóm tiếp tục thực hiện với 200 dự án, tổng mức đầu tư 148.832.586 triệu đồng. Đây là các dự án đã triển khai nhưng chưa đạt mục tiêu, cần tiếp tục thực hiện sau khi tháo gỡ khó khăn; đồng thời phải có phân công rõ trách nhiệm và cam kết tiến độ.

Trên cơ sở báo cáo của 326 nhà đầu tư, Tổ công tác đã có Văn bản số 03/CV-TCT ngày 5/5/2026 phân công nhiệm vụ, đề xuất phương án xử lý các dự án đến từng sở, ngành.

Đối với 15 dự án chưa gửi báo cáo, Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện gửi lần cuối; đồng thời làm rõ nguyên nhân chậm báo cáo và đề xuất phương án xử lý đối với các trường hợp gửi báo cáo sau ngày 30/4/2026.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, định hướng xử lý các dự án ngoài ngân sách được chia thành 4 nhóm: Nhóm thứ nhất là các dự án đã xử lý xong, không còn khó khăn, vướng mắc; nhóm thứ hai là các dự án bị thu hồi hoặc chấm dứt thực hiện; nhóm thứ ba là các dự án được tiếp tục triển khai nhưng phải hoàn thiện thủ tục theo quy định của pháp luật; nhóm thứ tư là các dự án tiếp tục được rà soát, xử lý.

Về tiến độ thực hiện, các sở, ngành sẽ rà soát, đề xuất phương án xử lý cụ thể đối với từng dự án và báo cáo UBND Thành phố trước ngày 15/5/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì tham mưu, đề xuất UBND Thành phố trước ngày 20/5/2026. Sau đó, UBND Thành phố và Ban Thường vụ Đảng ủy UBND Thành phố sẽ xem xét, cho ý kiến trước ngày 25/5/2026 để hoàn thiện báo cáo trình Thường trực, Ban Thường vụ Thành ủy trước ngày 30/5/2026.