Xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm

Đồng chí Trần Cẩm Tú cho biết, nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2026, trong bối cảnh đất nước còn đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là các tác động kéo dài của đại dịch COVID-19, những biến động kinh tế của kinh tế thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu và yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, HĐND các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững nguyên tắc, đoàn kết thống nhất, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần đảm bảo quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra rất thành công; đảm bảo vận hành thông suốt, không gián đoạn và tiếp tục hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả được HĐND các cấp đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua. Nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo, đổi mới phương thức hoạt động của HĐND theo hướng ngày càng dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại. Chất lượng, hiệu quả triển khai thực hiện các nghị quyết được nâng lên rõ rệt. Hoạt động giám sát, chất vấn ngày càng đi vào thực chất hơn, có trọng tâm trọng điểm. Công tác tiếp xúc cử tri có nhiều đổi mới. Việc ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trong nhiệm kỳ vừa qua.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cũng phải thẳng thắn và khách quan nhìn nhận: Hoạt động của HĐND vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới. Vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND có nơi, có lúc, có việc chưa thực sự sâu sát, chưa thực sự toàn diện. Chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao và chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa quyết liệt và chưa đi đến cùng. Công tác phối hợp ở một số nơi còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ và chưa thật sự đồng bộ.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết, nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Đây là giai đoạn chúng ta quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với HĐND các cấp là cao hơn rất nhiều cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, năng lực phản ứng chính sách và khả năng đồng hành cùng UBND các cấp trong giải quyết các vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn. Hoạt động HĐND các cấp cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.

Trên tinh thần đó, đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau: Thứ nhất, phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn; vừa đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp toàn diện của Đảng, vừa phát huy được tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của Thường trực HĐND, các ban và từng đại biểu HĐND. Đặc biệt, phải coi trọng lãnh đạo công tác chuẩn bị và ban hành các nghị quyết của HĐND, đảm bảo mọi nghị quyết quan trọng của địa phương đều bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao, đáp ứng được yêu cầu phát triển mới. Các cấp ủy cần tăng cường sự lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát đối với việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc là quan liêu, xa rời với thực tiễn.

Thứ hai, nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao trách nhiệm cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn để chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện. Do vậy, yêu cầu kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, càng hiệu quả hơn để phòng chống, khắc phục được tình trạng thực hiện không đúng thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ. Đây phải là nguyên tắc bất di bất dịch trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền, kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát là hình thức.

Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị cần phải đôn đốc quyết liệt, đi đến cùng việc thực hiện các kiến nghị giám sát cũng như các kiến nghị chính đáng của cử tri và nhân dân. Giám sát phải thực sự là công cụ để phòng ngừa sai phạm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa. Các hoạt động chất vấn phải đi thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, không đùn đẩy, không né tránh những cái vấn đề khó, những vấn đề nhạy cảm mà cử tri và nhân dân quan tâm.

Thứ ba, đề nghị các cấp ủy, địa phương phải quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thực sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. Đại biểu HĐND phải gần dân, sát dân, hiểu dân, thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, phải phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy và chính quyền. Các cấp ủy cũng cần phải quan tâm hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác HĐND, nhất là các kỹ năng giám sát, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, xử lý các vấn đề phát sinh trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời phải chăm lo xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm, phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử.

Đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về đổi mới tư duy quản trị quốc gia và cũng phải đổi mới tư duy quản trị ở các địa phương. HĐND các cấp có vai trò rất quan trọng trong việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

“Với truyền thống đoàn kết, trách nhiệm và quyết tâm đổi mới, với sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng, với quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống và sự đồng lòng ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tiếp tục có nhiều đổi mới, mạnh mẽ, đột phá trong hoạt động để ngày càng hiệu lực, hiệu quả, góp phần cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc và vững bước tiến vào kỷ nguyên mới của dân tộc”, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú bày tỏ tin tưởng.