Hội thảo “Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Trần Thế Cương cho biết, việc lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô đang có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Ngày 17/3/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 02; cùng với Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được Thường trực Chính phủ cho ý kiến và Luật Thủ đô sửa đổi dự kiến được Quốc hội xem xét tạo thành 3 trụ cột nền tảng cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn tới.

Trên cơ sở đó, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Trần Thế Cương nhấn mạnh: "Quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với Hà Nội mà còn với vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước. Quy hoạch cần thể hiện tầm nhìn dài hạn, kết tinh trí tuệ, văn hóa, bản sắc, đồng thời lấy con người làm trung tâm, chủ thể của quá trình phát triển".

Theo quy định hiện hành, HĐND Thành phố sẽ xem xét, thông qua; dự kiến Đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được trình tại kỳ họp thứ Nhất HĐND Thành phố khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Nhấn mạnh vai trò của ý kiến chuyên gia, đồng chí Trần Thế Cương cho biết HĐND Thành phố luôn cầu thị, lắng nghe ý kiến cử tri, Nhân dân và các nhà khoa học nhằm bảo đảm các quyết sách ban hành có chất lượng, sát thực tiễn.

Báo cáo tóm tắt về tình hình triển khai lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, việc lập quy hoạch được triển khai trên cơ sở ba trụ cột quan trọng gồm Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô và các định hướng chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ.

Theo đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao nhiệm vụ tổ chức lập quy hoạch từ đầu năm 2026, kế thừa các đồ án đã được phê duyệt trước đây, bảo đảm tính liên tục, đồng bộ trong quản lý và phát triển đô thị. Thành phố đã huy động sự tham gia của các đơn vị tư vấn trong nước và quốc tế, đồng thời thành lập Hội đồng thẩm định để xem xét, hoàn thiện Đồ án.

Quá trình triển khai cũng bám sát các định hướng lớn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển Thủ đô theo hướng vượt trội, bền vững, lấy con người làm trung tâm, giữ gìn giá trị văn hóa, bản sắc và tầm nhìn dài hạn.

Đáng chú ý, đến ngày 26/3, Hội đồng thẩm định đã họp, cho ý kiến đối với nội dung quy hoạch. Đồng thời, việc lấy ý kiến rộng rãi các tổ chức, chuyên gia và cộng đồng dân cư đã thu về hơn 13.700 ý kiến góp ý.

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, các ý kiến tập trung vào 5 nhóm vấn đề lớn gồm: phát triển trục không gian sông Hồng; bảo tồn di sản và các khu vực trọng điểm; quy hoạch hạ tầng giao thông, năng lượng; bảo đảm an sinh xã hội; và thích ứng biến đổi khí hậu, phòng chống ngập úng.

Thứ nhất, về định hướng phát triển trục không gian sông Hồng, đa số ý kiến đề xuất xây dựng trục đại lộ cảnh quan gắn với cải tạo, chỉnh trang khu dân cư hiện hữu. Tuy nhiên, cộng đồng cũng bày tỏ quan tâm tới quy mô giải phóng mặt bằng khoảng 2.100ha, đặc biệt là phương án di dời, giãn cư và tác động tới sinh kế, an ninh, trật tự xã hội của người dân.

Thứ hai, về các địa bàn trọng điểm và bảo tồn di sản, ý kiến tập trung vào khu vực nội đô lịch sử và các khu vực ven sông Hồng như Tứ Liên, Nhật Tân, Quảng Bá. Người dân đề nghị xem xét tính pháp lý của các công trình hiện hữu; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn di sản theo hướng linh hoạt, gắn với chức năng sử dụng, tránh chuyển đổi cứng sang mô hình bảo tàng, bảo đảm duy trì bản sắc "làng trong phố".

Thứ ba, về quy hoạch hạ tầng giao thông và năng lượng, các ý kiến kiến nghị tối ưu nguồn lực đầu tư, hạn chế mở rộng đường trong khu vực nội đô do chi phí lớn, thay vào đó ưu tiên phát triển hạ tầng khung khu vực ven, thúc đẩy giãn dân. Đồng thời đề xuất phát triển giao thông sinh thái, phương tiện điện và định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Thứ tư, về bảo đảm công bằng xã hội và an sinh, người dân quan tâm đến cơ chế bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo hướng tiệm cận giá thị trường, ưu tiên tái định cư tại chỗ; đồng thời đề nghị thực hiện đầy đủ đánh giá tác động xã hội, nhất là với các dự án tái thiết quy mô lớn.

Thứ năm, về thích ứng biến đổi khí hậu và an toàn thủy văn, các ý kiến tập trung vào bảo đảm hành lang thoát lũ, đặc biệt với sông Hồng và các sông nội đô; đồng thời đề xuất các giải pháp dài hạn như xây dựng hồ điều hòa, không gian chứa nước, kết hợp hệ thống cây xanh, mặt nước nhằm giảm ngập úng và cải thiện môi trường đô thị.

Các ý kiến này sẽ được tiếp thu, nghiên cứu để hoàn thiện Đồ án, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và đồng thuận xã hội trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Tại Hội thảo, các chuyên gia đều khẳng định Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội có ý nghĩa rất quan trọng với sự phát triển của Thủ đô, vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, do đó phải thể hiện được tầm nhìn dài hạn, trí tuệ, văn hóa, bản sắc, con người, xã hội, sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, trọng tâm là lấy con người làm trung tâm, chủ thể.

Lưu ý ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, chi phí giao thông đang là những vấn đề mà Hà Nội phải đối mặt, ý kiến chuyên gia cho rằng trong Quy hoạch, không thể không phát triển hệ thống giao thông công cộng, mà đường sắt đô thị là chủ đạo, trọng tâm.

Cũng tại Hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng Quy hoạch lấy triết lý con người làm trung tâm, chuyển quy hoạch từ vật lý sang quy hoạch phúc lợi, con người là hết sức nhân văn, đúng đắn như các nước tiên tiến đã làm. Mục tiêu tham vọng là xứng đáng nhưng Quy hoạch hiện chưa trả lời được câu hỏi hạnh phúc được đo bằng gì và tiêu chuẩn nào. Cho nên phải có khung đo lường chuẩn hoá để kiểm chứng độc lập và so sánh với đô thị khác. Ý kiến khác cũng cho rằng Quy hoạch phải xây dựng để khu nội đô lịch sử trở thành tổ hợp sáng tạo bằng cách tái sử dụng thích ứng đối với các công trình bị rỗng. Phải có lộ trình để sử dụng sáng tạo những công trình này khi đô thị phát triển mở rộng ở các vùng khác.

Kết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Trần Thế Cương trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và các đại biểu tại hội thảo; đồng thời đề nghị các cơ quan liên quan khẩn trương tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch bảo đảm chất lượng, tiến độ trình HĐND Thành phố xem xét, thông qua. Đồng thời, các sở, ngành cần chủ động rà soát, giải trình các nội dung còn có ý kiến khác nhau, qua đó nâng cao tính khả thi và đồng thuận trong quá trình triển khai.