Xây dựng, hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô là khâu đột phá then chốt, quyết định hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm

Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao những kết quả, thành tựu phát triển toàn diện mà Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô đã đạt được trong năm 2025, nhất là những kết quả hết sức nổi bật, rõ nét, thực chất trong những tháng cuối năm 2025. Nổi bật là tốc độ tăng trưởng kinh tế GRDP đạt 8,16%, vượt mục tiêu đề ra (8%) và cao hơn nhiều so với năm 2024 (6,52%). Quy mô kinh tế đạt khoảng 63,5 tỉ USD. Thu nhập bình quân đầu người đạt 7.200 USD; tổng thu ngân sách nhà nước thực hiện 711 nghìn tỷ đồng, đạt 138,4% dự toán, tăng 38,4%, cao nhất trong nhiều năm gần đây; giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 90 nghìn tỷ đồng, đạt 106,8% kế hoạch; công tác an sinh xã hội tiếp tục được Thành phố quan tâm triển khai thực hiện.

Phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Thành ủy đã có sự chuyển biến rất tích cực, quyết liệt, làm ngay, làm đến cùng, làm hiệu quả; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; trách nhiệm của các tập thể, cá nhân trong thực thi nhiệm vụ với tinh thần: "Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền". Thành ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, không né tránh để giải quyết các vấn đề bức xúc, các điểm nghẽn kéo dài của Thủ đô như: Ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, trật tự đô thị, vệ sinh an toàn thực phẩm; công tác giải phóng mặt bằng, tổ chức thực hiện các dự án hạ tầng đô thị được triển khai nhanh, hiệu quả... Những kết quả này cho thấy Hà Nội đang hình thành phương thức lãnh đạo, điều hành dựa trên kỷ cương, kiểm soát tiến độ, hiệu quả thực chất, kiểm chứng và đo lường được.

Thành phố Hà Nội đã chủ động trong đề xuất xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, gắn với hoàn thiện thể chế, giải quyết các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, xác lập mô hình tăng trưởng mới để Hà Nội đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số liên tục.

Tuy nhiên, Thủ đô vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác tương xứng; các tồn tại về giao thông, môi trường, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng quản trị tiếp tục đặt ra những thách thức trực tiếp đối với năng lực lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện. Vì vậy, những chuyển biến bước đầu cần tiếp tục được đẩy mạnh, nâng tầm và chuyển hóa thành kết quả cụ thể, kiểm chứng được, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô và đóng góp quan trọng cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Tổng Bí thư, đất nước đang đứng trước một bước ngoặt phát triển có ý nghĩa lịch sử. Trong bối cảnh đó, vai trò, trách nhiệm của Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong sự phát triển chung của cả nước; để đáp ứng được những yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới, Thành ủy Hà Nội tập trung thực hiện một số nhiệm vụ chủ yếu sau:

Về tư duy chiến lược: Tầm nhìn phát triển Thủ đô được đặt trong tổng thể tầm nhìn quốc gia và vươn tầm quốc tế. Hà Nội phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, định hình các mô hình phát triển mới với tư duy mới. Hà Nội phải phát triển dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững, hiện đại nhưng giàu bản sắc, đóng vai trò là trung tâm lan tỏa và động lực phát triển quốc gia.

Về quy hoạch tổng thể Thủ đô: Cơ bản thống nhất với những định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm theo đề xuất của Thành phố. Đây phải là công trình của trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng phát triển đột phá của Thủ đô, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận đột phá. Việc chuyển từ Quy hoạch "5 vùng đô thị, 5 trục không gian, 5 khu vực đô thị, đô thị vệ tinh" sang mô hình quy hoạch "Đa cực - Đa trung tâm - Đa tầng - Đa lớp" sẽ định hình Hà Nội sau 50 năm, 100 năm tới là một Thủ đô phát triển, văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc trong khu vực và trên thế giới.

Về thể chế phát triển Thủ đô: Việc sửa đổi Luật Thủ đô phải đặt trong tổng thể thống nhất, đồng bộ với Quy hoạch tổng thể Thủ đô có tầm nhìn dài hạn (100 năm) và Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị bảo đảm tạo lập hệ thống thể chế toàn diện, ổn định, thuận lợi và đủ khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề cả trước mắt và lâu dài. Thành phố Hà Nội phải xác định xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô là khâu đột phá then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng, tốc độ phát triển lâu dài và hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm của Thủ đô. Việc hoàn thiện thể chế, sửa đổi Luật Thủ đô lần này phải được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo cơ sở pháp lý vượt trội đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới, cách làm mới, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và lợi ích chung. Tinh thần xuyên suốt là "Trao quyền mạnh hơn - Phân cấp, phân quyền toàn diện, triệt để hơn - Trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn", đúng với yêu cầu "Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm" bảo đảm đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội, mà là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương và các địa phương trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý, hoàn thiện thể chế tạo điều kiện để Thủ đô Hà Nội phát triển xứng tầm với vai trò, vị thế và yêu cầu mới.

Về xác lập mô hình tăng trưởng mới và mục tiêu tăng trưởng 2 con số: Hà Nội cần khai mở những động lực mới, quyết tâm kiên định mục tiêu tăng trưởng liên tục 2 con số, trước mắt phải hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 như đã đề ra.

Để đạt được mục tiêu này, thành phố Hà Nội cần xác lập mô hình tăng trưởng mới, dựa chủ yếu vào tăng năng suất lao động bằng tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực. Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô phải bảo đảm tính bền vững trong dài hạn và gắn chặt với cải cách thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài, hình thành các cực tăng trưởng, không gian sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo nền tảng và động lực phát triển nhanh, bền vững, đủ sức dẫn dắt Vùng Thủ đô và đóng góp xứng đáng vào tăng trưởng của cả nước.

Về xử lý 5 "điểm nghẽn": Cơ bản thống nhất những giải pháp của Hà Nội về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền và giải quyết "5 điểm nghẽn" của Thủ đô. Những vấn đề như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm phải được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, phải quyết tâm giải quyết bằng được các điểm nghẽn này, tạo chuyển biến rõ nét, cảm nhận được trong đời sống hằng ngày của Nhân dân.

Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, các ban, bộ, ngành của Trung ương, các địa phương đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện tối đa để Hà Nội có đủ không gian pháp lý, đủ công cụ và đủ thẩm quyền cần thiết nhằm phát huy vai trò Thủ đô là trung tâm dẫn dắt, lan toả phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước. Đồng thời, đề nghị đánh giá lại cơ chế điều phối vùng và đề xuất các giải pháp hoạt động thật sự đồng bộ, hiệu quả và thực chất theo hướng trao quyền tối đa cho Hà Nội để tiên phong thực hiện những việc lớn, việc khó và giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn với tinh thần "Hà Nội đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng", thay vì chờ phê duyệt nhiều tầng nấc.