Hướng dẫn gồm 19 vấn đề, trong đó nêu các nội dung liên quan đến công tác đảng viên cụ thể, chi tiết các khâu, quy trình các bước, thời hạn xem xét, xử lý từ xét kết nạp, đến việc thay tên, sửa ngày tháng năm sinh, quản lý hồ sơ, xóa tên đảng viên...; cách tính nhiệm kỳ, số thứ tự đại hội đảng bộ, chi bộ; quy trình tổ chức đại hội; việc chỉ định bổ sung hoặc tăng thêm cấp ủy viên...
Đáng chú ý, về cách tính nhiệm kỳ, số thứ tự đại hội đảng bộ, chi bộ, Ban Bí thư chỉ rõ, đối với đại hội đảng bộ, chi bộ tiến hành theo nhiệm kỳ, thực hiện đầy đủ các nội dung mà Điều lệ Đảng quy định thì nhiệm kỳ được tính theo thời điểm tiến hành đại hội. Số thứ tự đại hội tiếp nối theo thứ tự các nhiệm kỳ trước.
Những đảng bộ, chi bộ do chia tách, hợp nhất, sáp nhập, số thứ tự đại hội qua các thời kỳ lịch sử (kể cả thời gian chia tách, hợp nhất, sáp nhập) cộng thêm nhiệm kỳ hiện tại; đảng bộ, chi bộ được thành lập mới thì tính theo nhiệm kỳ mới.
Một đảng bộ, chi bộ được tách thì các đảng bộ, chi bộ mới được tính số thứ tự đại hội, nhiệm kỳ liên tiếp như nhau. Một đảng bộ, chi bộ được thành lập mới hoặc được thành lập từ nhiều đơn vị khác nhau thì tính đại hội sau thành lập mới là nhiệm kỳ đầu tiên.
Trường hợp đặc biệt cần phải có cách tính khác thì báo cáo Ban Bí thư xem xét, quyết định. Nhiệm kỳ của đảng bộ bộ phận như nhiệm kỳ của đảng bộ cơ sở; số lượng cấp ủy viên của đảng ủy bộ phận không quá 7 cấp ủy viên.
Hướng dẫn cũng nêu rõ thí điểm thực hiện nhiệm kỳ của chi bộ (không phải chi bộ cơ sở) là 5 năm. Đối với chi bộ thành lập mới, chia tách, hợp nhất, sáp nhập thì nhiệm kỳ đầu tiên không nhất thiết là 5 năm.
Về việc chỉ định bổ sung hoặc tăng thêm cấp ủy viên, ủy viên ban thường vụ, Ban Bí thư hướng dẫn một số trường hợp cụ thể, đơn cử như khi thật cần thiết, do không bầu được bí thư, cấp ủy cấp trên có thể chỉ định đảng viên trong hoặc ngoài đảng bộ, chi bộ tham gia cấp ủy và làm bí thư.
Trong trường hợp cần thiết, cấp ủy cấp trên có thể chỉ định đảng viên ngoài đảng bộ, chi bộ đang giữ chức vụ chủ tịch, phó chủ tịch, trưởng ban của HĐND tỉnh, thành phố tham gia cấp ủy (chi ủy), ban thường vụ cấp ủy HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
“Những đồng chí đã được đại hội hoặc hội nghị ban chấp hành giới thiệu vào danh sách bầu cử cấp ủy, ban thường vụ nhưng kết quả đạt không quá 50% số phiếu bầu thì việc xem xét bổ sung vào cấp ủy, ban thường vụ cần đánh giá, cân nhắc kỹ về uy tín, năng lực, cơ cấu cụ thể và chỉ thực hiện sau đại hội hoặc hội nghị ban chấp hành ít nhất 12 tháng, đồng thời phải được ít nhất trên một nửa số cấp ủy viên đương nhiệm đồng ý”, Hướng dẫn nêu rõ.
Cũng theo hướng dẫn mới, những nơi đại hội bầu thiếu trên một nửa cấp ủy viên so với số lượng đại hội quyết định thì việc chỉ định bổ sung phải được xem xét thực hiện từng bước để bảo đảm chất lượng.
Việc chỉ định tăng thêm cấp ủy viên ở đảng bộ cấp trên cơ sở quá 10%; cấp cơ sở quá 20% so với số lượng cấp ủy viên mà đại hội đã quyết định thì cấp ủy trực thuộc Trung ương đề nghị, Ban Tổ chức Trung ương trả lời bằng văn bản.
Liên quan đến việc điều chỉnh ngày tháng năm sinh trong hồ sơ đảng viên, Hướng dẫn của Ban Bí thư chỉ rõ: “Kể từ ngày 18/8/2016, không xem xét điều chỉnh ngày tháng năm sinh của đảng viên; thống nhất xác định tuổi của đảng viên theo ngày tháng năm sinh khai trong hồ sơ lý lịch đảng viên (hồ sơ gốc) khi được kết nạp vào Đảng”.
Xem chi tiết tại hướng dẫn thi hành Điều lệ Đảng mới nhất.