Hà Nội sẵn sàng nhận, chủ động thí điểm các mô hình phát triển mới

Cùng tham gia Đoàn công tác có Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo, Tổ trưởng Tổ Biên tập xây dựng Đề án; các thành viên Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án...

Đại biểu thành phố Hà Nội làm việc với Đoàn công tác có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Trần Đức Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy và lãnh đạo các sở, ngành Thành phố.

Đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu lịch sử

Báo cáo về đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại thành phố Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, trong đổi mới mô hình phát triển kinh tế - xã hội, Hà Nội đã xây dựng đồng bộ hệ thống thể chế nền tảng theo logic "thí điểm - tổng kết - luật hóa". Hà Nội đã không chờ Luật Thủ đô được sửa đổi xong mới triển khai mà chủ động đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm trước, sau đó, tổng kết thực tiễn để Quốc hội luật hóa thành Luật Thủ đô năm 2026.

Thành phố xác lập mô hình tăng trưởng mới theo cấu trúc "3 trụ cột - 5 động lực - 4 không gian phát triển", thực hiện đồng thời 3 chuyển dịch: Từ tăng trưởng dựa vào vốn sang dựa vào năng suất (năng suất nhân tố tổng hợp đạt 57% vào năm 2030); từ đầu tư công sang đầu tư tư nhân (vốn đầu tư xã hội 5 triệu tỷ đồng); từ ngành truyền thống sang ngành dựa vào tri thức (kinh tế số đạt 40% vào năm 2030).

Về nguồn lực và kết quả thực tiễn bước đầu, năm 2026, Thành phố bố trí 9.090 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - mức cao nhất từ trước đến nay. Hiện nay, Thành phố đã phân bổ 2.529 tỷ đồng (đạt 27,82%), bổ sung 1.001 tỷ đồng qua 7 đợt quyết định.

Hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ quý I/2026 có 221 doanh nghiệp khoa học công nghệ dẫn đầu cả nước, trên 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chiếm trên 26% cả nước, 10.996 doanh nghiệp công nghệ số.

Về hạ tầng chiến lược, Thành phố đã triển khai đồng loạt 7 cầu qua sông Hồng và hoàn thành trong quý II/2027, trước khi diễn ra Hội nghị APEC; đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đã thi công được 35km/50,8km, đạt 85%. Đặc biệt, Hà Nội chủ động đặt mục tiêu kinh tế số tăng 22% năm 2026 và 40% năm 2030 - cao gấp rưỡi mục tiêu quốc gia.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, hiện nay, Hà Nội đang triển khai 7 mô hình, cách làm tiêu biểu, bước đầu cho thấy kết quả tích cực, có thể nghiên cứu để nhân rộng toàn quốc.

Thứ nhất, quản trị theo mục tiêu và kết quả then chốt trong khu vực công - Hà Nội là địa phương đầu tiên cả nước triển khai. 

Thứ hai, danh mục 30 bài toán lớn của Thủ đô - chuyển từ "cấp kinh phí theo đề tài" sang "đặt hàng giải quyết bài toán thực tiễn". 

Thứ ba, mô hình "04 Nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp - Tổ chức tài chính) thực chất, trong đó, đã có 04 thỏa thuận ký kết ngày 10/01/2026.

Thứ tư, Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội theo mô hình công ty cổ phần, trong đó, Thành phố chiếm 70%, Tập đoàn CMC và Đại học Bách khoa Hà Nội mỗi bên 15%. 

Thứ năm, hợp tác quốc tế đột phá với Đại học Bang Arizona, AMD, AGI House (Hoa Kỳ), Đại học Quốc gia Singapore; Viettel khởi công nhà máy chip 32 nanomét tháng 01/2026. 

Thứ sáu, chiến lược thu hút trí thức người Việt ở nước ngoài.

Thứ bảy, 7 điều kiện để Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành trung tâm khoa học công nghệ khu vực.

Hà Nội cũng đang triển khai 5 nội dung chuyên sâu. Trước hết là mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô được thiết kế đầy đủ theo cấu trúc "03 trụ cột - 05 động lực - 04 không gian", lấy tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm.

Hai là, để xây dựng Thủ đô thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, Hà Nội đang vận dụng triệt để Luật Thủ đô năm 2026 với các điều khoản đột phá chưa có tiền lệ: Thí điểm cơ chế khác luật, chấp nhận rủi ro trong khoa học công nghệ, chi nghiên cứu và phát triển 200%, Quỹ đầu tư mạo hiểm từ ngân sách, miễn thuế 5 năm cho khởi nghiệp sáng tạo và chuyên gia.

Ba là, về mô hình "Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận": Hà Nội đang triển khai đồng bộ trên cả 4 cấu phần - Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy, chính quyền địa phương 2 cấp với 126 xã, phường, phân loại doanh nghiệp 4 nhóm theo công nghệ, danh mục 30 bài toán lớn.

Bốn là, mô hình quản trị đô thị hiện đại - xanh - thông minh: Chùm đô thị đa cực lấy sông Hồng làm trục cảnh quan; đột phá "Hồi sinh các dòng sông" gắn mục tiêu phát thải ròng bằng 0; chuyển đổi số theo nguyên tắc "70/30" - 70% là chuyển đổi, 30% là công nghệ.

Năm là, mô hình phát triển văn hóa, con người Hà Nội ứng dụng khoa học công nghệ: Mục tiêu công nghiệp văn hóa đạt 9% tổng sản phẩm trên địa bàn năm 2030; đã thí điểm trình chiếu 3D tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Hà Nội; lập hồ sơ trình UNESCO ghi danh Phở, Múa rối nước, Áo dài Việt Nam.

Thành phố Hà Nội đề xuất Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu 17 kiến nghị thuộc 6 nhóm. Các kiến nghị được xây dựng trên 3 nguyên tắc: Bám sát thực tiễn vướng mắc cụ thể của Hà Nội; có thể nhân rộng toàn quốc; gắn với tinh thần "thử nghiệm có kiểm soát" của Nghị quyết 57-NQ/TW. Trong đó, nhóm 1, Thành phố kiến nghị nghiên cứu nhân rộng toàn quốc 6 mô hình Hà Nội đang triển khai có triển vọng: Quản trị mục tiêu - kết quả then chốt; không gian làm việc số thống nhất; công bố danh mục bài toán lớn; "04 Nhà"; công ty cổ phần xã hội hóa 30% trong tổ chức đổi mới sáng tạo; thu hút chuyên gia trí thức người Việt ở nước ngoài.

Các nhóm còn lại là: Tháo gỡ vướng mắc pháp lý; thay đổi tư duy tài chính; chính sách nhân tài và công nghệ chiến lược; liên kết vùng và năng lực cấp cơ sở; cơ chế đặc thù mới.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu, thành phố Hà Nội xác định đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu lịch sử, nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Đổi mới mô hình phát triển là đổi mới cách nghĩ, cách làm, cách quản trị, cách tổ chức thực hiện

Phát biểu tại Hội nghị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho biết, Hà Nội nhận thức sâu sắc Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ là nghị quyết về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mà sâu xa hơn, đây là nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong đó, lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành nền tảng phát triển, động lực tăng trưởng mới, công cụ để đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị và điều hành của hệ thống chính trị.

Với vị trí là Thủ đô, Hà Nội không chỉ có trách nhiệm phát triển cho riêng mình mà còn phải giữ vai trò dẫn dắt, kiến tạo, thử nghiệm mô hình mới, tạo động lực và lan tỏa phát triển cho cả nước. Vì vậy, Hà Nội cần phải đổi mới mạnh mẽ, phải đi trước, dám thử nghiệm những mô hình phát triển mới, xứng đáng với vai trò đầu tàu phát triển mà Trung ương, Bộ Chính trị và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra với Thủ đô.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh, chưa bao giờ Hà Nội có điều kiện về chính trị, thể chế và các điều kiện thuận lợi khác như hiện nay để thực hiện chuyển đổi mô hình phát triển mang tính chiến lược, tạo nền tảng rất quan trọng để chuyển từ tư duy quản lý đô thị sang tư duy kiến tạo phát triển. Trên nền tảng đó, Hà Nội đang hoàn thiện đề án xác lập mô hình tăng trưởng theo cấu trúc "3 trụ cột, 5 động lực, 4 không gian phát triển" với 3 chuyển dịch lớn, đó là: Chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn, đất đai, lao động sang tăng trưởng dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chuyển từ đầu tư công là chủ yếu sang đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt mạnh mẽ các nguồn lực xã hội; chuyển từ các ngành truyền thống sang các ngành dựa trên tri thức, dịch vụ có giá trị cao, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây không chỉ là chuyển dịch về kinh tế mà là chuyển dịch về tư duy phát triển.

Đồng chí Trần Đức Thắng cho rằng, Hà Nội xác định rất rõ, muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm, quy mô kinh tế vượt 113 tỷ USD vào năm 2030, trong đó kinh tế số đạt 40%, năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp 57% thì không thể tiếp tục đi theo mô hình phát triển cũ. Hà Nội đổi mới mô hình phát triển là đổi mới cách nghĩ, cách làm, cách quản trị, cách tổ chức thực hiện; phải chuyển từ quản lý theo đầu việc sang quản trị theo mục tiêu và kết quả, từ "xin - cho" sang "kiến tạo - phục vụ", từ xử lý sự vụ sang điều hành bằng dữ liệu, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.

Theo Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng, thành phố Hà Nội đã và đang thực hiện thực chất, quyết liệt và bước đầu hình thành một số mô hình, cách làm mới, có thể tiếp tục kiểm chứng, hoàn thiện và đề xuất với Trung ương để nghiên cứu áp dụng rộng rãi.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho biết, ngoài những kiến nghị đã gửi Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và Đoàn công tác, Thành ủy Hà Nội đề nghị Đoàn công tác Trung ương quan tâm đến ba vấn đề:

Thứ nhất, cần phải tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia theo hướng phân cấp triệt để hơn nữa, dữ liệu hóa đầy đủ, số hóa mạnh hơn và gắn trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn.

Thứ hai, cần xây dựng hoàn thiện các khung pháp lý cấp quốc gia đối với một số lĩnh vực mới mà Luật Thủ đô năm 2026 đã mở đường, nhưng cần có sự đồng bộ ở tầm quốc gia.

Thứ ba, Trung ương có cơ chế đủ mạnh để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong tất cả các lĩnh vực, và coi đây là nguồn lực chiến lược quan trọng nhất quyết định việc phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục giữ vững tinh thần đổi mới, hành động, kỷ cương, trách nhiệm, quyết tâm biến các chủ trương lớn của Trung ương, các chính sách đặc thù đã được trao và kỳ vọng của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thành kết quả cụ thể, chuyển biến thực chất trong phát triển Thủ đô.

Thành phố Hà Nội mong muốn tiếp tục đồng hành chặt chẽ với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và Đoàn công tác trong quá trình xây dựng Đề án, đồng thời sẵn sàng nhận, chủ động thí điểm các mô hình mới theo tinh thần của Luật Thủ đô năm 2026 và các việc khác theo chỉ đạo của Trung ương.

Những kinh nghiệm của Hà Nội góp phần định hình mô hình phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên mới

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đánh giá cao tinh thần trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm, tâm huyết và có chiều sâu của các đại biểu, thể hiện rõ tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, sự chủ động của Thủ đô Hà Nội trong nghiên cứu, triển khai các mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thành phố cũng đang đối mặt với một số khó khăn, thách thức lớn về áp lực về hạ tầng và quản trị đô thị; yêu cầu rất cao về nguồn lực đầu tư; chất lượng và tính liên thông của dữ liệu; phát triển thị trường khoa học công nghệ… Đây không chỉ là những vấn đề riêng của Hà Nội mà còn là những vấn đề lớn đặt ra đối với quá trình đổi mới mô hình phát triển của cả nước trong thời gian tới.

Từ thực tiễn phát triển của Hà Nội và các nội dung trao đổi tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị đã nêu một số vấn đề lớn, mang tính hệ thống, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn trong quá trình hoàn thiện Đề án:

Thứ nhất, phải nhận diện rõ hơn bản chất của mô hình phát triển mới.

Thứ hai, thực tiễn Hà Nội cho thấy thể chế ngày càng giữ vai trò then chốt đối với đổi mới mô hình phát triển.

Thứ ba, dữ liệu đang trở thành một trong những hạ tầng nền tảng quan trọng của mô hình phát triển mới.

Thứ tư, việc phát triển đồng bộ, hiệu quả các thị trường liên quan đến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là yêu cầu rất quan trọng đối với mô hình phát triển mới.

Thứ năm, đổi mới mô hình phát triển đòi hỏi đổi mới đồng bộ mô hình quản trị và năng lực tổ chức thực thi của địa phương.

Thứ sáu, đổi mới mô hình phát triển phải xử lý tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững.

Thứ bảy, liên kết vùng và hội nhập quốc tế tiếp tục đặt ra nhiều vấn đề có tính cấu trúc đối với mô hình phát triển mới.

Từ các vấn đề nêu trên, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, thực tiễn Hà Nội đã cung cấp rất nhiều gợi mở quan trọng cho Đề án. Đây đều là những vấn đề lớn, khó, cần tiếp tục được nghiên cứu, tổng kết kỹ lưỡng, không chỉ để phục vụ phát triển Thủ đô mà còn góp phần định hình mô hình phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đánh giá cao các đề xuất, kiến nghị rất tâm huyết, trách nhiệm và có chiều sâu của Hà Nội, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, nhiều kiến nghị của Thành phố không chỉ có ý nghĩa đối với riêng Hà Nội mà còn có giá trị tham khảo quan trọng đối với việc nghiên cứu hoàn thiện mô hình phát triển mới của đất nước trong giai đoạn tới.

"Đây là những thông tin thực tiễn, luận cứ và đề xuất có giá trị lớn, đóng góp trực tiếp, quan trọng cho việc hoàn thiện Đề án "Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số", đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

Ban Chỉ đạo, Tổ Biên tập xây dựng Đề án sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến, đề xuất, kiến nghị của thành phố Hà Nội để tiếp thu một cách phù hợp trong quá trình hoàn thiện Đề án trình Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương. Đồng thời, mong muốn, trong thời gian tới, Thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương để trao đổi, cung cấp thêm thông tin, kinh nghiệm thực tiễn và các đề xuất chính sách trong quá trình hoàn thiện Đề án.