Đề xuất định kỳ rà soát, đánh giá thực chất hiệu quả Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương (Tổ đại biểu số 19) góp ý đối với cơ chế thương mại hóa công nghệ, mô hình doanh nghiệp Spin-off tại các cơ sở công lập. Theo đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương, nếu tiếp tục quy định bắt buộc việc định giá tài sản trí tuệ để góp vốn phải do tổ chức có chức năng thẩm định giá thực hiện và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thì sẽ gây khó khăn khi triển khai trên thực tế. Bởi, tài sản trí tuệ là loại tài sản vô hình đặc thù, giá trị biến động theo thị trường và mức độ hoàn thiện công nghệ, trong khi các tổ chức đủ năng lực định giá loại tài sản này hiện rất ít. Do đó, việc phải trải qua nhiều khâu thẩm định, phê duyệt có thể làm chậm quá trình đưa công nghệ ra thị trường.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cho phép các cơ sở công lập và đối tác tự thỏa thuận xác định giá trị vốn góp trên cơ sở đồng thuận và tiềm năng thị trường; Nhà nước thực hiện giám sát, hậu kiểm thông qua hiệu quả đầu ra và kiểm toán độc lập định kỳ.

Thống nhất với Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương cho rằng Thành phố có thể triển khai theo lộ trình đã đề ra. Tuy nhiên, lưu ý đây là chính sách tác động trực tiếp đến sinh kế và thói quen đi lại của nhiều người dân, tiểu thương và lao động nên cần thường xuyên đánh giá các tác động kinh tế - xã hội phát sinh.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan Hương đề nghị Thành phố định kỳ rà soát, đánh giá thực chất hiệu quả của chính sách. Từ đó, kịp thời điều chỉnh các chính sách hỗ trợ đi kèm như: Linh hoạt phân khung giờ hoạt động cho xe tham gia giao thông; điều chỉnh mức hỗ trợ chuyển đổi xe điện, kéo dài thời gian hỗ trợ vé xe điện miễn phí và áp dụng các giải pháp kinh tế giúp chuyển đổi xanh. Đảm bảo chính sách vừa đạt mục tiêu môi trường xanh, vừa không trở thành rào cản mưu sinh của Nhân dân.

Đóng góp ý kiến lĩnh vực khoa học công nghệ và môi trường, đại biểu Vũ Gia Luyện (Tổ đại biểu số 13) cho rằng, các dự thảo nghị quyết thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, tư duy kiến tạo và quyết tâm tháo gỡ các rào cản trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Theo đại biểu, doanh nghiệp đánh giá cao việc Thành phố cam kết hỗ trợ kinh phí, hỗ trợ lãi suất vay và tạo cơ chế bảo vệ những cán bộ, chuyên gia dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Đại biểu Vũ Gia Luyện nhận định, việc chuyển từ hỗ trợ đầu vào sang hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra và khả năng thương mại hóa thực tế sẽ tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch hơn cho doanh nghiệp. Để các chính sách phát huy hiệu quả, đại biểu đề xuất Quỹ Phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được vận hành theo mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm, bảo đảm tính độc lập giữa các bộ phận quản lý, điều hành và kiểm soát; đồng thời đẩy mạnh số hóa các quy trình thẩm định, giải ngân.

Cùng với đó, việc hỗ trợ chuyển đổi số cần tránh dàn trải, gắn với yêu cầu thực tiễn và sản phẩm đầu ra cụ thể. Đối với các dự án chuyển đổi số cốt lõi được áp dụng cơ chế chỉ định thầu, cần tăng cường vai trò của các hội đồng tư vấn, chuyên gia độc lập và thực hiện hậu kiểm trên cơ sở dữ liệu thực tế để bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách.

Trình bày báo cáo thẩm tra các dự thảo nghị quyết, Trưởng ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường, HĐND Thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng cho biết, 6 nghị quyết trình kỳ họp được xây dựng nhằm thể chế hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026, tạo công cụ pháp lý linh hoạt thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và bảo vệ môi trường trên địa bàn Hà Nội.

Đối với Nghị quyết về chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, Ban đề nghị tiếp tục rà soát các tiêu chí ưu tiên, cơ chế định giá tài sản trí tuệ, cơ chế kiểm tra, giám sát cũng như các giải pháp tạo thị trường cho sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp khởi nghiệp.

Đối với Nghị quyết về thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, Ban lưu ý việc rà soát chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực số để tránh trùng lặp. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến chỉ định thầu, rà soát tiêu chí, theo đúng nội dung Luật Thủ đô để tránh lạm dụng; thiết lập cơ chế hậu kiểm rõ ràng.

Về Quỹ Phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Ban đề nghị làm rõ cơ chế hoạt động độc lập, cơ chế phòng ngừa xung đột lợi ích, trách nhiệm báo cáo định kỳ và các nguyên tắc xử lý rủi ro trong quá trình hỗ trợ.

Đối với Nghị quyết về quan trắc chất thải công nghiệp, Ban đề nghị tiếp tục làm rõ tiêu chí lựa chọn ngành nghề áp dụng, thời điểm triển khai, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong tháo gỡ khó khăn, cũng như việc ứng dụng công nghệ số trong công tác giám sát.

Về Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, cơ bản thống nhất nội dung của đề án, tuy nhiên, để đề án có tính khả thi, hiệu quả, Ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường đề nghị bảo đảm tính đồng bộ với các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng; đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự đồng thuận xã hội và thường xuyên đánh giá hiệu quả thực hiện để kịp thời điều chỉnh chính sách cho phù hợp.

Đối với dự án cải tạo và xử lý ô nhiễm môi trường sông Tô Lịch theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT, Ban thống nhất về sự cần thiết đầu tư góp phần giải quyết 5 điểm nghẽn của Thành phố; đề nghị UBND Thành phố tiếp tục rà soát các nội dung, đảm bảo không chồng lấn quy hoạch, bổ sung phương án quỹ đất đối ứng cũng như lựa chọn nhà đầu tư bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính, năng lực thực hiện dự án.