Quang cảnh Hội thảo
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS Lê Ngọc Anh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra sâu rộng, công nghiệp văn hóa đã và đang trở thành một trụ cột mới của tăng trưởng kinh tế, góp phần khẳng định vị thế quốc gia trên trường quốc tế không chỉ bằng sức mạnh vật chất mà còn bằng bản sắc, tinh thần và sáng tạo.
Ở Việt Nam, quá trình thúc đẩy công nghiệp văn hóa không chỉ là chiến lược phát triển ngành văn hóa, mà còn là định hướng mang tính quốc gia, nhằm khai thác tài nguyên văn hóa như một nguồn lực mới cho phát triển bền vững, giúp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời xây dựng lòng tự hào dân tộc, tự tin trong hội nhập quốc tế, thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới, tạo nên những ý tưởng mới, độc đáo, làm phong phú thêm bức tranh văn hóa toàn cầu.
Phát triển công nghiệp văn hóa còn là một phần quan trọng của việc cũng có sức mạnh mềm của quốc gia. Trong thế giới ngày nay, sức ảnh hưởng của một quốc gia không chỉ đến từ lợi thế quân sự và kinh tế, mà còn từ văn hóa đặc sắc và sức sống sáng tạo của cộng đồng.
Với những điều kiện, tiềm năng ưu biệt, sẵn có về văn hóa của một thành phố ngàn năm văn hiến và của Vùng đồng bằng sông Hồng, thành phố Hà Nội đã luôn chủ động thực hiện các hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa với nhiều giải pháp, trong đó có việc thúc đẩy liên kết vùng để thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa độc đáo, có sức cạnh tranh cao, đem lại giá trị gia tăng cho các chủ thể về nhiều mặt. Đây là một trong những động lực khơi nguồn sáng tạo trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa không chỉ của riêng Hà Nội mà còn của cả vùng, góp phần tạo ra sức mạnh cho nền kinh tế và hình ảnh về một Thủ đô của một quốc gia đang phát triển năng động, ngày càng khẳng định vị thế của mình trên thế giới.
TS Lê Ngọc Anh nhấn mạnh, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đã được đặt ra tại các văn bản của Trung ương và thành phố Hà Nội, ngày 8/11/2024, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5832/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề cương nhiệm vụ "Giải pháp liên kết vùng trong phát triển một số sản phẩm công nghiệp văn hóa Thủ đô với một số tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2030". Theo đó, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội được giao là đơn vị chủ trì cùng phối hợp với các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã thực hiện nhiệm vụ trong năm 2024 và 2025.
Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu đã thảo luận phân tích làm rõ hơn tiềm năng, thực trạng liên kết vùng trong phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa giữa Thủ đô Hà Nội và một số tỉnh; đề xuất một số sản phẩm công nghiệp văn hóa thuộc 3 lĩnh vực: du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ. Đồng thời đề xuất các giải pháp tăng cường liên kết vùng trong phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa giữa Hà Nội và các tỉnh trong Vùng đồng bằng sông Hồng.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã phân tích tiềm năng và định vị các ngành CNVH của Thủ đô, gồm 13 lĩnh vực: Du lịch văn hóa; Nghệ thuật biểu diễn; Thủ công mỹ nghệ; Thiết kế; Quảng cáo; Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; Điện ảnh; Thời trang; Ẩm thực; Phần mềm và các trò chơi giải trí; Truyền hình và phát thanh; Xuất bản; Kiến trúc.
Theo PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế - Xã hội Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng là cái nôi tiêu biểu của nền văn hóa Việt Nam lâu đời. Việc phát triển vùng cần phát huy tối đa các giá trị văn hóa - lịch sử đặc sắc của dân tộc hiện nay trong khu vực. Khi lựa chọn một số sản phẩm dịch vụ CNVH Thủ đô để liên kết với các tỉnh trong vùng cần bảo đảm sản phẩm gây ấn tượng, được nhiều người ưa thích, có khả năng mở rộng quy mô, nâng cao tính cạnh tranh, đồng thời góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc.
Trong khi đó, PGS.TS Trần Thị Ngọc Quyên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Sáng tạo, Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, đề xuất 5 mô hình liên kết vùng tiêu biểu như: Liên kết Hà Nội – Nam Định với dòng sản phẩm nghi lễ; Liên kết Hà Nội - Hải Dương với dòng sản phẩm làng nghề gốm; Liên kết Hà Nội - Ninh Bình với hành trình trải nghiệm di sản kết hợp giáo dục…
Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa và cơ quan quản lý đã nhận diện những thời cơ, thuận lợi, thách thức và đưa ra các giải pháp thiết thực để tăng hiệu quả liên kết phát triển CNVH giữa Hà Nội và các tỉnh khu vực đồng bằng sông Hồng. Trong đó, nhiều ý kiến nhấn mạnh vai trò quản lý của địa phương trong việc tạo cơ chế chính sách hợp tác công-tư; đồng thời kết nối doanh nghiệp để xây dựng chuỗi sản phẩm liên kết đạt hiệu quả cao và có tính bền vững.