Chiều 9/6, tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội do Thành ủy Hà Nội tổ chức, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương trình bày tham luận về chủ đề: "Đổi mới hoạt động của HĐND gắn với hoàn thiện thể chế và giám sát thực thi quyền lực, bảo đảm chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả, gần dân".
Theo đồng chí Trần Thế Cương, thời gian qua, HĐND các cấp của thành phố Hà Nội đã không ngừng đổi mới, vào cuộc cùng hệ thống cấp ủy, chính quyền vận hành mô hình mới theo đúng định hướng, chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy.
Đảng ủy HĐND Thành phố đã chủ động vào cuộc từ rất sớm, tham gia trực tiếp với Trung ương để kiến tạo thể chế và lãnh đạo kịp thời, kỹ lưỡng công tác nhân sự khi vận hành mô hình mới.
Đơn cử như với các phường trước đây, Hà Nội là một trong những đơn vị thực hiện thí điểm chính quyền đô thị (không tổ chức HĐND ở các phường), Đảng ủy HĐND Thành phố đã báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy, tham mưu, phối hợp chặt chẽ từ rất sớm với các Ủy ban của Quốc hội và Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp để tham mưu, đề xuất các điều khoản, xây dựng dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), các hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Qua đó, có cơ sở pháp lý để thực hiện chỉ định đại biểu và nhân sự HĐND, UBND tại các xã phường, giúp bộ máy ổn định và đi vào hoạt động thông suốt ngay từ ngày 1/7/2025.
Quang cảnh Hội nghị
Cùng với đó, cơ chế phối hợp 4 trụ của Thành phố rất chặt chẽ và nhịp nhàng, đặc biệt trong công tác lãnh đạo tổ chức bộ máy, nhân sự tại địa phương được triển khai bài bản, quyết liệt.
Thường trực HĐND Thành phố đã ban hành kịp thời 377 nghị quyết chỉ định nhân sự cấp xã và cung cấp bộ tài liệu gồm 22 phụ lục hướng dẫn chi tiết quy trình tổ chức kỳ họp; mở các kênh trao đổi trực tuyến 24/7; trao đổi, giải đáp các thắc mắc và hướng dẫn cụ thể…
Ngay sau kỳ bầu cử nhiệm kỳ 2026-2031, Đảng ủy tiếp tục chỉ đạo Thường trực HĐND Thành phố ban hành 252 nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu cử lãnh đạo HĐND cấp xã chỉ trong 2 ngày cuối tháng 3/2026, bảo đảm sự chuyển tiếp vững chắc, đúng quy định; HĐND Thành phố và HĐND cấp xã đã không ngừng đổi mới tư duy, ban hành hơn 3.000 nghị quyết với các cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội một cách sát thực tiễn.
"Những quyết sách này đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, làm cơ sở để chỉ đạo, điều hành các cấp chính quyền hoạt động thông suốt, đồng thời đi thẳng vào việc giải quyết các điểm nghẽn, vướng mắc và những vấn đề dân sinh", đồng chí Trần Thế Cương nhấn mạnh.
Đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội.
Kết quả nổi bật nữa là HĐND các cấp Thành phố đã tăng cường bộ máy chuyên trách, chuẩn hóa quy chế, quy trình và ứng dụng công nghệ thông tin vào điều hành. HĐND Thành phố là đơn vị duy nhất cả nước có 5 ban. Bố trí 35 đại biểu hoạt động chuyên trách, chiếm tỷ lệ 28,2% trên tổng số 124 đại biểu; cấp cơ sở có trên 400 đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.
Đồng thời, HĐND các cấp đã nhanh chóng chuẩn hóa nội quy, quy chế, quy trình, phân công nhiệm vụ, bảo đảm nguyên tắc "6 rõ", "1 xuyên suốt".
HĐND Thành phố cũng đưa vào vận hành nền tảng điều hành tập trung tích hợp 9 phân hệ phần mềm cốt lõi, triển khai đồng bộ đến 126 HĐND xã, phường với hơn 3.200 tài khoản sử dụng; 100% tài liệu phục vụ kỳ họp (trừ văn bản mật) được cập nhật trên phần mềm quản lý kỳ họp, không sử dụng tài liệu giấy…
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Trần Thế Cương cho biết, thời gian qua, hoạt động giám sát của HĐND hai cấp được triển khai theo hướng quyết liệt, trực tiếp và bám sát cơ sở. Tính từ ngày 1/7/2025 đến giữa tháng 5/2026, Thường trực HĐND, các ban, tổ đại biểu HĐND Thành phố đã tổ chức 45 đoàn giám sát, khảo sát; HĐND cấp xã triển khai trên 390 đoàn giám sát, tổng hợp hơn 2.920 kiến nghị đối với đời sống dân sinh.
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương trình bày tham luận tại Hội nghị.
Các nội dung giám sát tập trung vào những vấn đề trọng tâm, như: Tiến độ đầu tư công trung hạn và các công trình, dự án lớn, quan trọng; việc thực hiện kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm trong thực thi công vụ; hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công; việc triển khai các dự án khẩn cấp thoát nước, chống ngập úng...
Các đoàn giám sát tăng cường làm việc với cơ sở, chỉ rõ những hạn chế, tồn tại, nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân; theo đến cùng việc giải quyết các kiến nghị sau giám sát.
Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố Trần Thế Cương cho biết, hoạt động của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn những hạn chế, như: Nhiệm vụ, khối lượng công việc tăng nhanh; nguồn nhân lực hạn chế về chuyên môn, đặc biệt là kỹ năng công nghệ; vẫn còn một số nội dung liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, xử lý công việc trong mô hình mới thiếu hướng dẫn cụ thể, dẫn đến cách hiểu và vận dụng chưa thống nhất...
Để khắc phục những tồn tại hạn chế, Đảng ủy HĐND Thành phố sẽ tiếp tục tập trung quyết liệt triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, trong đó khẩn trương hoàn thiện, trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét ban hành Đề án "Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2031 và những năm tiếp theo" gắn với Luật Thủ đô năm 2026 và các căn cứ pháp lý quan trọng trong xây dựng và phát triển Thủ đô.
Đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội.
Tiếp tục chỉ đạo duy trì, tăng cường đội ngũ đại biểu hoạt động chuyên trách, nhất là tại cơ sở. Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND. Bố trí thỏa đáng số lượng biên chế công chức chuyên trách làm công tác tham mưu độc lập cho HĐND cấp xã...
Đẩy mạnh triển khai Đề án chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động HĐND các cấp, ưu tiên nguồn lực để triển khai đồng bộ hạ tầng "HĐND số" từ thành phố đến 126 xã, phường, trọng tâm là tập trung xây dựng, kết nối, chia sẻ kho cơ sở dữ liệu dùng chung để phục vụ hoạt động của HĐND các cấp, hướng tới xây dựng hệ sinh thái dân cử số.
Đồng chí Trần Thế Cương cũng kiến nghị Trung ương một số nội dung, như: Định hướng thống nhất về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm và biên chế đối với cơ quan tham mưu, giúp việc của các ban HĐND các cấp; đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Hiến pháp 2013 và hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu tình hình mới, trong đó nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan đến Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND theo hướng quy định đầy đủ hơn về tổ chức và hoạt động của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tạo bước đột phá thực sự về chuyển đổi số trong hoạt động hành chính, trong đó tập trung vào 3 trụ cột cốt lõi: Hạ tầng kỹ thuật, dữ liệu số và con người.
Qua một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng ủy HĐND Thành phố nhận thấy sự lãnh đạo xuyên suốt của cấp ủy và sự phối hợp nhịp nhàng của "4 trục" là nhân tố quyết định. Cùng với đó là yếu tố then chốt để HĐND đảm đương khối lượng công việc tăng đột biến là việc bố trí, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách. Đảng ủy HĐND Thành phố cũng chủ động đi trước một bước về thể chế và phân bổ nguồn lực. Trong đó, thể chế phải đi sớm, đi trước mở đường cho đột phá phát triển, phát huy tối đa tiềm năng, sức sáng tạo, phục vụ nhân dân và các yêu cầu phát triển Thủ đô.