Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đại biểu HĐND các cấp Thành phố

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu trụ sở HĐND - UBND Thành phố, trực tuyến tới 126 điểm cầu tại HĐND các xã, phường, với hơn 3.200 đại biểu tham dự.

Phát biểu quán triệt, chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương nhấn mạnh, HĐND các cấp thành phố Hà Nội bước vào nhiệm kỳ 2026-2031 trong bối cảnh Thành phố đang nỗ lực, khẩn trương đưa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới" vào cuộc sống.

"Chúng ta phải quán triệt sâu sắc chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Nội phải chuyển mạnh từ tư duy "ban hành" sang "thực thi", từ "nói đúng" sang "làm đến nơi đến chốn", lấy "vấn đề quyết định khâu tổ chức thực hiện", đồng chí Trần Thế Cương nói.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội cho rằng, nhiệm vụ đặt ra cho HĐND các cấp trong thời gian tới là rất lớn, tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm như hiện thực hóa Luật Thủ đô và Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm; tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ theo thẩm quyền để đảm bảo sự phát triển bứt phá của Thủ đô; tiên phong, quyết liệt xây dựng mô hình "HĐND số", "Một điểm đến của mọi nhiệm vụ"; đổi mới phương thức lan tỏa, hỗ trợ và đồng hành cùng cơ sở.

Để công tác tập huấn đạt hiệu quả, đồng chí Trần Thế Cương đề nghị các vị đại biểu nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung lắng nghe, tích cực trao đổi để sau tập huấn có thể vận dụng linh hoạt, sáng tạo những kiến thức, kỹ năng đã được bồi dưỡng vào thực tiễn công tác, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp.

Tại Hội nghị, báo cáo viên đã truyền đạt, trao đổi 3 chuyên đề. Chuyên đề 1: Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và hoạt động của HĐND thực hiện theo quy định của pháp luật.

Chuyên đề 2: Việc triển khai thi hành Luật Thủ đô số 02 đồng bộ với việc thực hiện Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, việc giải quyết các "điểm nghẽn" và thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố gắn với mục tiêu tăng trưởng từ 11%/năm trở lên.

Chuyên đề 3: Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các hoạt động của HĐND các cấp Thành phố.

Quán triệt chuyên đề "Đổi mới hoạt động của HĐND và đại biểu HĐND thành phố Hà Nội trong bối cảnh mới", PGS.TS Bế Trung Anh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội khẳng định, Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển đặc biệt, khi đồng thời chịu tác động của ba yếu tố lớn gồm: cơ chế, chính sách đặc thù do Quốc hội ban hành; triển khai các luật mới về tổ chức chính quyền địa phương và hoạt động giám sát; sự chuyển dịch mạnh mẽ của quản trị công sang nền tảng số và dữ liệu.

Trên cơ sở đó, HĐND thành phố Hà Nội không chỉ giám sát, mà còn quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương và đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Vì vậy, đổi mới hoạt động HĐND phải bao quát cả ba chức năng: quyết định, giám sát và đại diện; đồng thời đặt đại biểu HĐND vào vị trí chủ thể trực tiếp vận hành sự đổi mới đó. Trong bối cảnh mới, ba chức năng này hội tụ trong một vai trò cao hơn, đó là HĐND là thiết chế kiến tạo chính sách địa phương.

PGS.TS Bế Trung Anh cho rằng, mọi đổi mới ở cấp độ tổ chức chỉ có thể trở thành hiện thực nếu được hiện thực hóa qua hành vi của đại biểu. Theo đó, đại biểu không còn là người tham gia kỳ họp đơn thuần, mà phải trở thành chủ thể vận hành quyền lực. Vai trò đại biểu cần chuyển từ "đại diện - phản ánh" sang "đại diện - phân tích - kiến tạo". Cùng với đó, vai trò của HĐND trong bối cảnh mới đòi hỏi sự chuyển đổi đồng bộ từ tổ chức đến cá nhân, từ phương thức hoạt động đến tư duy giám sát.

Vai trò đại biểu cần chuyển từ "đại diện - phản ánh" sang "đại diện - phân tích - kiến tạo". Điều này đòi hỏi đại biểu không chỉ tiếp nhận ý kiến cử tri mà phải hiểu sâu nguyên nhân và tham gia đề xuất giải pháp.

Phố biến chuyên đề triển khai thi hành Luật Thủ đô đồng bộ với Nghị quyết 02-NQ/TW, Quy hoạch Thủ đô và mục tiêu tăng trưởng cao, TS Nguyễn Sĩ Dũng - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phân tích, Nghị quyết 02-NQ/TW không chỉ đặt ra mục tiêu phát triển, mà còn đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách thức phát triển. Vì vậy, việc sửa đổi và ban hành mới Luật Thủ đô là một giải pháp mang tính nền tảng nhằm tạo ra một khuôn khổ thể chế mới phù hợp với tầm nhìn phát triển mới.

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, Luật Thủ đô 2026 là hệ thống quyền năng được thiết kế để phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển. Luật đã tạo ra sự thay đổi rất căn bản: Từ thụ động sang chủ động; từ thực thi sang kiến tạo; Từ xin phép sang quyết định; từ tuân thủ sang linh hoạt; từ quyền lực sang trách nhiệm.

"Những chuyển đổi này, nếu được sử dụng đúng, có thể tạo ra một năng lực phát triển hoàn toàn mới cho Hà Nội", Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định.

Để tạo ra năng lực, biến quyền năng thành kết quả phát triển, TS Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng, HĐND Hà Nội phải có năng lực vận hành như một nghị viện chuyên nghiệp bằng việc nâng cao năng lực để sử dụng các cơ chế đã có một cách hiệu quả. Chọn đúng vấn đề, thiết kế đúng chính sách, tranh luận thực chất và giám sát theo kết quả...

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng được tập huấn chuyên đề ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các hoạt động của HĐND các cấp Thành phố với việc hướng dẫn kỹ năng sử dụng nền tảng điều hành tập trung của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND 2 cấp Thành phố; hệ thống quản lý, theo dõi, đôn đốc nhiệm vụ dùng chung 4 trục Thành phố; hệ thống quản lý văn bản điều hành; hệ thống thông tin phục vụ kỳ họp HĐND; phần mềm tiếp nhận, giải quyết kiến nghị của cử tri trên hệ thống công dân Thủ đô số.

Qua hội nghị, các đại biểu được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng để thực hiện hiệu quả vai trò, chức năng của người đại biểu nhân dân trong tham gia đóng góp ý kiến xây dựng, kiến tạo chính sách; chất vấn, giám sát việc thực thi chính sách trong thực tiễn; đồng thời chuyển tải kịp thời ý kiến, kiến nghị của cử tri và những vấn đề dân sinh bức xúc tại địa bàn tới các cơ quan chức năng, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp, thúc đẩy sự phát triển của Thành phố.