Festival được tổ chức để tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Thành phố trong việc thực hiện chính sách về công tác dân tộc; tôn trọng và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân.
Bảo tồn và phát huy bản sắc, giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, các tổ chức tôn giáo trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Khẳng định vị thế của Hà Nội là trung tâm hội tụ, kết tinh văn hóa của cả nước. Tạo không gian giao lưu văn hóa giữa các dân tộc, các tổ chức tôn giáo, cùng chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Quảng bá, tôn vinh, giới thiệu những hoạt động văn hóa tiêu biểu của các dân tộc và các tổ chức tôn giáo trên địa bàn Thủ đô đến du khách trong và ngoài nước; tạo điểm đến mới, kích cầu du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa.
Tăng cường hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch, kết hợp quảng bá, giới thiệu những sản phẩm đặc trưng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lan tỏa, kết nối doanh nghiệp với nhà sản xuất, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố Hà Nội lên 2 con số năm 2026.
Festival Dân tộc - Tôn giáo Thủ đô lần thứ Nhất là một trong những hoạt động chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV; bầu cử Quốc hội khoá XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc; 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Festival dự kiến được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long và khu vực Hồ Hoàn Kiếm với sự tham gia của đại diện các dân tộc, các tổ chức tôn giáo; các sở, ban, ngành, địa phương; các tỉnh, thành phố và du khách trong nước và quốc tế.
Tổ chức các hoạt động
(1) Lễ dâng hương tại Điện Kính Thiên - Hoàng thành Thăng Long.
(2) Tổ chức đồng diễn, diễu hành với đại diện các dân tộc, các tổ chức tôn giáo: trình diễn sắc phục, nhạc cụ, biểu trưng văn hóa tiêu biểu; hợp diễn đại đoàn kết, lan tỏa thông điệp "Hà Nội - hội tụ niềm tin, kết nối bản sắc, vươn mình cùng đất nước".
(3) Lễ khai mạc Festival Dân tộc - Tôn giáo Thủ đô lần thứ Nhất và Chương trình nghệ thuật "Hội tụ niềm tin - Sáng ngời bản sắc - Khát vọng thủ đô", Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống cơ quan công tác dân tộc.
(4) Tổ chức không gian văn hóa các dân tộc: Không gian trưng bày, mô phỏng kiến trúc đặc trưng của các vùng miền (Nhà sàn, nhà Gươl, đình Chu Quyến…). Các hoạt động tái hiện lễ hội, biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian của đồng bào các dân tộc thiểu số: Nhảy lửa (dân tộc Pà Thẻn), Lồng Tồng (dân tộc Tày), Katê (dân tộc Chăm), Chol Chnam Thmay (dân tộc Khmer), múa Xòe (dân tộc Thái), nhảy Sạp (dân tộc Mường), múa Chuông (dân tộc Dao)...; Cồng chiêng, hát Then, Ca trù, Quan họ, múa Xòe, vũ điệu Apsara...; ném còn, đẩy gậy, bắn nỏ… và trình diễn trang phục truyền thống của 54 dân tộc.
(5) Tổ chức không gian văn hóa tôn giáo: Không gian Trà thiền và văn hóa Phật giáo (trưng bày tượng, pháp khí, biểu tượng văn hóa phật giáo); Tổ chức các buổi Trà đàm trong không gian văn hóa Phật giáo theo chủ đề (giao lưu với khách mời, phật tử); Không gian ẩm thực chay; Không gian trưng bày Khăn chầu, áo lượt và hệ thống trang phục, đạo cụ trong thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu; Thư pháp; Tái hiện "Nghi lễ hầu đồng", lễ tế Thần, Thành Hoàng, người có công tại Đình, đền qua không gian ảo; kết hợp không gian 3D - check in; hướng dẫn làm các món chay; cách pha trà đạo…
(6) Tổ chức Họp báo (trước Lễ khai mạc 10 ngày). Tổ chức tuyên truyền trước, trong và sau Festival trên các phương tiện truyền thông của Trung ương, Hà Nội và các bảng điện tử, các nền tảng khác theo quy định...
Festival cũng có các khu trải nghiệm văn hóa, ẩm thực vùng miền, trình diễn nghề thủ công truyền thống, các gian hàng sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ngoài ra còn có các tọa đàm về vai trò của dân tộc và tôn giáo trong phát triển Thủ đô, kết hợp các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch.
Công tác tổ chức Festival do UBND Thành phố chỉ đạo, trong đó Sở Dân tộc và Tôn giáo là đơn vị chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và tổ chức liên quan triển khai thực hiện.