Bài cuối: Đổi mới sáng tạo - Chìa khóa để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững
Tăng trưởng không chỉ là con số, mà phải là chất lượng, hiệu quả, bền vững, được dẫn dắt bởi công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đây chính là con đường để Hà Nội giữ vững vị thế đầu tàu, đồng thời khẳng định sức cạnh tranh với các đô thị hàng đầu khu vực và thế giới. Với quyết tâm chính trị cao, khát vọng phát triển mạnh mẽ và sự đồng lòng của nhân dân, những giải pháp này sẽ là “cánh gió lớn” đưa Hà Nội bứt phá, vững vàng tiến vào giai đoạn phát triển mới - nhanh hơn, xanh hơn và bền vững hơn.
Dây chuyền đóng gói sản phẩm tại Công ty Sữa quốc tế AIC (xã Suối Hai). Ảnh: Nguyễn Quang
Phấn đấu GRDP đạt mức tăng trưởng hai con số trong 5 năm tới
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết, trong giai đoạn tới, thành phố xác định tăng trưởng dựa trên chất lượng, hiệu quả và tính bền vững, thay vì chỉ dựa vào quy mô. Mô hình tăng trưởng truyền thống sẽ được chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng. Với lợi thế từ các chính sách đặc thù và các quy hoạch mới được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội sẽ tiên phong trong các xu hướng kinh tế hiện đại, như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế đô thị, kinh tế chia sẻ, kinh tế sáng tạo, trí tuệ nhân tạo... Với quan điểm đó, thành phố tiếp tục tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện; tăng cường đổi mới sáng tạo và nghiên cứu phát triển; thúc đẩy hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, thành phố triển khai mạnh mẽ Luật Thủ đô năm 2024 để sớm hiện thực hóa những chính sách đặc thù, vượt trội.
Tại dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố khóa XVII trình Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững; quyết tâm thực hiện các giải pháp tăng tốc, bứt phá để phấn đấu Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt mức tăng trưởng 11% trở lên trong giai đoạn 2026-2030. Giải pháp quan trọng là xác lập mô hình tăng trưởng đô thị hiện đại, kiến tạo nền kinh tế tri thức, sáng tạo và giá trị gia tăng cao. Hà Nội xác lập bản sắc kinh tế mới dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh, phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo, tài chính công nghệ, logistics thông minh, y tế, giáo dục chất lượng cao và du lịch văn hóa trở thành động lực tăng trưởng chủ lực.
Thành phố cũng nghiên cứu, thử nghiệm các mô hình kinh tế mới, trong đó xác định kinh tế ban đêm không chỉ là hoạt động thương mại, mà còn là một bộ phận quan trọng trong cấu trúc văn hóa - tiêu dùng đa dạng của đô thị; phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh. Các vùng trọng điểm được đầu tư để thu hút nhân tài, xây dựng Hà Nội trở thành hạt nhân kiến tạo hệ sinh thái vùng phát triển chung, có không gian hệ sinh thái mở, thông minh, hài hòa.
Kinh tế tư nhân được coi là động lực quan trọng nhất, cùng với kinh tế nhà nước giữ vai trò nòng cốt. Thành phố khuyến khích hình thành các doanh nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026-2030, trong đó ưu tiên các ngành, lĩnh vực công nghệ cao, tạo giá trị gia tăng lớn. Thu hút FDI sẽ gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững, hướng tới một nền kinh tế xanh và ít phát thải…
Đáng chú ý, thành phố cơ cấu lại kinh tế phù hợp với lợi thế và đặc trưng của Thủ đô; cơ cấu lại ngành công nghiệp, phát triển theo chiều sâu, hiện đại hóa, nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Thành phố phấn đấu đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP đạt 40%; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng bình quân 57%; công nghiệp Thủ đô Hà Nội có các nhóm ngành/sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại, chuyên môn hóa cao, là trung tâm, động lực tăng trưởng và phát triển công nghiệp của vùng và cả nước; Thủ đô Hà Nội trong nhóm đứng đầu cả nước về phát triển khoa học, chuyển giao công nghệ và ứng dụng công nghệ cao trong ngành công nghiệp.
Các chuyên gia kinh tế hiến kế
Liên quan đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong thời gian tới, các chuyên gia hiến kế nhiều giải pháp quan trọng để thành phố đạt mục tiêu này.
Trưởng phòng Nghiên cứu Kinh tế (Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội) Nguyễn Ngọc Tiệp đề xuất, thành phố cần đột phá hơn trong đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả.
“Muốn bứt tốc đạt mục tiêu tăng trưởng cao nhất trong năm 2025 và tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Hà Nội cần khẩn trương tháo gỡ những “nút thắt” đang là điểm nghẽn của tăng trưởng, như hạ tầng đô thị và kết nối vùng; nâng cao chất lượng tăng trưởng, xây dựng đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, môi trường đô thị... Đồng thời, thành phố cần tiếp tục phát huy những điểm mạnh và tận dụng tốt các cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế mang lại”, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tiệp nói.
PGS.TS Trần Đình Thiên - Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam gợi ý, mô hình tăng trưởng mới cho Hà Nội phải đáp ứng hai nhu cầu: Tăng trưởng hai chữ số, ít nhất là 10% và tăng trưởng không chỉ ở tốc độ, mà còn ở chất lượng. Mô hình này cũng phải bảo đảm cách tiếp cận mới là Hà Nội cạnh tranh toàn cầu, cạnh tranh với các thành phố hạng nhất. Các chỉ tiêu đặt ra là “số, xanh và văn hóa”, đồng thời bảo đảm động lực phát triển phải hoàn toàn mới. Đó là chuyển sang phát triển khoa học công nghệ cao, công nghiệp văn hóa; doanh nghiệp tư nhân là động lực quan trọng nhất.
“Với những lợi thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục của đất nước, để đạt tăng trưởng hai chữ số, Hà Nội nên tập trung phát huy lợi thế con người bằng cách tạo thêm nhiều cơ hội, có thêm các chính sách và môi trường thuận lợi để người dân phát huy tối đa năng lực trí tuệ, đóng góp vào sự phát triển của Thủ đô; đồng thời, tận dụng tài nguyên văn hóa, lịch sử độc đáo để tạo ra những sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, thu hút đầu tư và du khách. Ngoài ra, thành phố cần khai thác, phát huy triệt để các yếu tố then chốt khác như đổi mới thể chế, phát triển khoa học công nghệ, kinh tế số và bảo đảm nguồn năng lượng ổn định để thúc đẩy tăng trưởng bền vững”, PGS.TS Trần Đình Thiên đề xuất.
Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Đức Hiếu cho rằng, Hà Nội có thuận lợi khi vận hành mô hình mới này bởi có cán bộ chất lượng. Đây vừa là lợi thế, vừa là tiềm năng của Hà Nội. Bên cạnh đó, tỷ lệ người dân Hà Nội thực hiện các thủ tục hành chính qua mạng đạt cao so với các địa phương khác. Vì vậy, Hà Nội cần tận dụng, phát huy để tăng tốc về kinh tế số.
Cũng theo chuyên gia này, Hà Nội có rất nhiều lợi thế về khả năng tăng trưởng, trong đó, môi trường của Hà Nội khá thuận lợi. Tuy nhiên, bộ máy của thành phố còn chưa hoạt động hết công suất. Bởi vậy, Hà Nội cần khơi thông các điểm nghẽn, khai thác đầy đủ mọi tiềm năng. Cùng với đó, Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số, nhất là với các thủ tục hành chính, coi đây là mục tiêu số một để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Các dịch vụ công cần được phục vụ một cách thuận lợi nhất. Chỉ cần thủ tục hành chính, dịch vụ của doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn tốt, tốc độ tăng trưởng của Hà Nội sẽ đạt mức cao, kéo theo các kết quả khác, lĩnh vực khác thay đổi theo hướng tốt hơn. “Với cách tổ chức chính quyền địa phương hiện nay, Hà Nội đã nhận diện rõ điểm yếu lẫn cơ hội đang có và đề ra giải pháp. Thành phố cần quyết tâm thực hiện. Dư địa để thành phố bứt phá đang rất lớn”, chuyên gia Phan Đức Hiếu nêu quan điểm.
Theo HNMO