Luật Thủ đô (sửa đổi): Cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động, linh hoạt và tự chủ trong quá trình phát triển

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn thành phố Huế) cho rằng, vấn đề cốt lõi là cần thiết kế một cơ chế đặc thù trong khuôn khổ hệ thống pháp luật chung, tiến tới một không gian thể chế có mức độ khác biệt cao. Từ đó xác định những cơ sở tiêu chí chặt chẽ, có giới hạn rõ ràng, mang đặc điểm riêng có của Thủ đô Hà Nội để kiểm chứng được tính hiệu quả. “Nếu không rất dễ dẫn đến tình trạng mở rộng ngoại lệ, làm suy giảm tính thống nhất và ổn định của hệ thống pháp luật”, đại biểu Nguyễn Hải Nam nói.

Đại biểu Đoàn thành phố Huế cho rằng, với các cơ chế vượt trội, tăng cường phân quyền cho chính quyền thành phố Hà Nội trong Luật Thủ đô (sửa đổi) gần như là một không gian thể chế mới rất mạnh. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần phải kèm cơ chế kiểm soát tương xứng để tránh rủi ro tiềm ẩn, nhất là trong các lĩnh vực về quy hoạch, đất đai và đầu tư.

“Khi trao quyền cho Hà Nội về thẩm quyền đặt trong mối quan hệ cải cách tổ chức bộ máy thì cần có điều chỉnh tương ứng, không phát sinh chồng chéo, làm giảm hiệu lực, hiệu quả”, đại biểu Nguyễn Hải Nam nói và cho rằng, quy định liên quan đến liên kết vùng Thủ đô cần bảo đảm hiệu quả; thay vì chỉ mở rộng không gian địa lý, cần phải làm rõ vai trò trung tâm điều phối và dẫn dắt phát triển của Thủ đô.

Về nguyên tắc điều chỉnh quy hoạch, đại biểu Trần Việt Anh (Đoàn Hà Nội) nhất trí cao với quan điểm và nguyên tắc được thể hiện trong dự thảo Luật. Đại biểu đề nghị, việc thay đổi, điều chỉnh quy hoạch tổng thể Thủ đô chỉ được thực hiện khi thực sự cần thiết để đáp ứng các lợi ích tối cao của quốc gia, phục vụ lợi ích công cộng, đặc biệt quan trọng hoặc bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng và an ninh.

Việc điều chỉnh quy hoạch cũng chỉ được xem xét khi có những biến đổi sâu sắc về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội hoặc để cụ thể hóa các chủ trương, yêu cầu, định hướng từ Đảng bộ thành phố. Đại biểu cho rằng, điều này bảo đảm sự ổn định, tầm nhìn và chiến lược dài hạn cho sự phát triển của Thủ đô.

Về phân quyền trong công tác quy hoạch, đại biểu cho rằng, việc dự thảo Luật đã mạnh dạn giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội được phép phê duyệt quy hoạch tổng thể Thủ đô lập mới cũng như các điều chỉnh quy hoạch là một điểm mới, mang tính đột phá, phân quyền triệt để so với các quy hoạch đô thị và nông thôn trước đây.

Tuy nhiên, việc phân quyền này không có nghĩa là không có kiểm soát, giám sát hoặc thiếu đi những cơ chế pháp luật, ý kiến chuyên ngành và sự tham gia của các cơ quan Trung ương. Dự thảo Luật đã thiết kế một cơ chế kiểm soát rất chặt chẽ, bắt buộc phải tham vấn ý kiến chuyên môn từ các cơ quan liên quan và được sự thông qua của HĐND Thành phố.

“Dự thảo Luật cũng giao cho HĐND Thành phố ban hành các quy định địa phương về hoạt động kiến trúc, đô thị và nông thôn. Điều này sẽ tạo điều kiện cho Hà Nội có đủ cơ sở pháp lý để chủ động, linh hoạt và tự chủ trong quá trình phát triển”, đại biểu Trần Việt Anh nói.

Quan tâm đến vấn đề giao thông của Thủ đô, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Đoàn Gia Lai) đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình giao thông tại Hà Nội. Trong đó khuyến khích xây dựng bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng để tăng tỷ lệ diện tích dành cho giao thông và đáp ứng nhu cầu đỗ xe của người dân.

Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu và áp dụng mô hình cho phép đỗ một phần xe trên vỉa hè tại những khu vực chưa có bãi đỗ xe ngầm, với điều kiện không ảnh hưởng đến hạ tầng kỹ thuật, an toàn giao thông và quyền lợi của người dân… “Các giải pháp này là phi tài chính, giúp nâng cao hiệu quả của hạ tầng giao thông hiện có của Hà Nội”, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh nói.