Tham gia thảo luận, các đại biểu cơ bản thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế. Luật ban hành nhằm cụ thể hóa kịp thời các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong các văn kiện của Đảng về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát triển kinh tế tư nhân, thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh. Việc sửa đổi các chính sách thuế với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ sẽ góp phần tạo thêm động lực cho các nhóm này.
Quang cảnh buổi thảo luận tại Tổ 01
Phát biểu thảo luận, đại biểu Tô Huy Vũ cho rằng, việc tiếp tục áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô điện chạy pin được xem là bước đi phù hợp với cam kết chuyển đổi xanh của Việt Nam trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó, việc tích hợp các nội dung sửa đổi vào một dự thảo luật thống nhất cũng góp phần đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Về các gói chính sách hỗ trợ, đại biểu Tô Huy Vũ nêu rõ, trong khi ưu đãi thuế đối với ô tô điện chạy pin đã được lượng hóa khá rõ, các gói hỗ trợ khác vẫn chưa có đánh giá đầy đủ về tác động đến thu ngân sách. Đại biểu đề nghị Chính phủ cần bổ sung các kịch bản, phương án cụ thể để Quốc hội có cơ sở xem xét, đánh giá toàn diện. Trong quá trình giải trình chính sách, việc dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế cần bảo đảm tính đầy đủ, đa chiều; cần phân tích cả mặt thuận và không thuận. Chính sách hỗ trợ xe điện cần gắn ưu đãi với tỷ lệ nội địa hóa và lộ trình hỗ trợ cụ thể.
Cùng quan tâm đến chính sách hỗ trợ về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện, đại biểu Hồ Sỹ Hùng đánh giá đây là một chủ trương tốt, phù hợp với xu thế tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc kéo dài thời gian áp dụng biểu thuế và tăng dần mức thuế theo thời gian cần có mục tiêu rõ ràng.
Đại biểu Tô Huy Vũ phát biểu thảo luận
Đại biểu cho rằng, để hỗ trợ xe điện phát triển thực sự, cần phải đồng bộ hóa các quy chuẩn, tiêu chuẩn dùng chung (ví dụ như trạm sạc) sẽ giúp người tiêu dùng thuận tiện hơn khi sử dụng xe của nhiều hãng khác nhau, theo tiêu chuẩn khác nhau bảo đảm tính liên thông trong hệ thống hạ tầng hỗ trợ.
Thống nhất với đề xuất của Chính phủ về áp dụng mức thuế và gia hạn thời gian áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các dòng xe điện hóa, đại biểu Dương Minh Ánh đề xuất: Thời gian tới, ngoài các dòng xe điện, Chính phủ cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế chính sách ưu đãi thuế đối với các dòng xe Hybrid, gồm cả dòng xe Hybrid sạc ngoài (PHEV) và Hybrid không sạc ngoài (HEV) theo hướng phương tiện có mức tiêu thụ nhiên liệu và phát thải thấp hơn so với xe động cơ đốt trong truyền thống được hưởng ưu đãi thuế theo mức tương ứng với hiệu quả giảm phát thải đạt được.
Ngoài ra, Chính phủ cần nghiên cứu đánh giá một cách tổng thể về tính ưu việt và không ưu việt của dòng xe điện để có chính sách toàn diện hơn như: Bảo vệ môi trường, phát triển nguồn điện sạch, quản lý an toàn kỹ thuật đối với pin, thu hồi, tái sử dụng, tái chế pin sau khi hết vòng đời và hoàn thiện hạ tầng trạm sạc phù hợp.
Đại biểu Hồ Sỹ Hùng phát biểu thảo luận
"Ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt là một công cụ quan trọng thúc đẩy tiêu dùng xanh, nhưng cần được đặt trong tổng thể các giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường", nữ đại biểu nhấn mạnh.
Trong khi đó, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng đề nghị cần làm rõ là quy định về miễn thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản thu nhập từ hoạt động khoa học và công nghệ, như thực hiện đề tài nghiên cứu. Quy định rõ tiêu chí xác định thế nào là thu nhập từ hoạt động khoa học công nghệ được miễn thuế, đồng thời bảo đảm tính minh bạch để cơ quan quản lý có cơ sở thực hiện, tránh tình trạng lợi dụng chính sách.
Liên quan đến chính sách thuế đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng cho rằng cần có cơ chế quản lý chặt chẽ để tránh tình trạng lợi dụng chính sách, như việc giải thể doanh nghiệp cũ để thành lập doanh nghiệp mới nhằm tiếp tục hưởng ưu đãi. Do đó, đại biểu đề nghị làm rõ quy định trong luật để vừa bảo đảm hỗ trợ hiệu quả cho khởi nghiệp, vừa ngăn ngừa các hành vi trục lợi chính sách.
Đại biểu cũng đề xuất cần có quy định rõ ràng, thống nhất trong Luật về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các trường đại học, nhằm tránh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương và cơ quan thuế; làm rõ chính sách thuế liên quan đến đất đai đối với các cơ sở giáo dục công lập giúp các cơ sở giáo dục ổn định hoạt động và phát triển bền vững.
Các đại biểu cũng băn khoăn khi dự thảo Luật giao Chính phủ quy định mức doanh thu để được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và đề nghị quy định rõ về ngưỡng sàn, trần, nguyên tắc chỉ đạo, điều kiện áp dụng cụ thể để đảm bảo tính minh bạch. Đối với vấn đề về thuế thu nhập doanh nghiệp, đại biểu đề nghị làm rõ mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam theo nguyên tắc cơ bản là "kinh doanh có lãi thì phải nộp thuế".