Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thảo luận, góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Chuyển đổi số

Theo đại biểu Tạ Đình Thi, Chuyển đổi số là đạo luật có tính chất nền tảng theo hai chủ trương lớn hiện nay là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số với phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến nhiều luật khác trong toàn bộ hệ thống pháp luật, vì thế cần xác định tên gọi, phạm vi, ranh giới giữa luật này với Luật Dữ liệu hay Luật Giao dịch điện tử, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bên cạnh đó, vì đối tượng và phạm vi điều chỉnh rộng, bao gồm cả hệ thống chính trị, từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, mặt trận Tổ quốc, các cơ quan dân cử, cơ quan hành chính, các đoàn thể… từ Trung ương đến địa phương và cơ sở, vì vậy luật cần bảo đảm tính đồng bộ tất cả các nội dung liên quan đến hạ tầng, phần cứng, phần mềm cũng như nhân lực và đặc biệt là cơ chế quản trị.

Liên quan đến quy định về nền tảng số, trong đó có vấn đề trách nhiệm chủ quản các nền tảng, dự thảo luật đang giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối song ở nhiều quy định ở các luật khác có trách nhiệm của nhiều cơ quan, bộ ngành khác nhau, vì vậy dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm quản trị các nền tảng và liên thông kết nối.

Cũng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Lê Nhật Thành cho biết tại Luật Dữ liệu, công tác quản lý giám sát các hoạt động xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý sử dụng dữ liệu, bảo đảm an ninh an toàn dữ liệu do Bộ Công an đảm nhiệm và là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động này, trừ phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Trong khi đó hoạt động chuyển đổi số quy định tại dự thảo luật bao gồm nhiều hoạt động khác nhau, công tác quản lý nhà nước về chuyển đổi số giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ là đầu mối, như vậy có sự chồng chéo không thống nhất với quy định của Luật Dữ liệu. Đại biểu đề nghị rà soát, phân định rõ trách nhiệm chủ trì, phối hợp của các cơ quan có liên quan trong công tác chuyển đổi số để đảo bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Đánh giá cao tính chiến lược và tầm bao quát của Dự thảo Luật, đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho rằng văn bản đã xây dựng một khung pháp lý tương đối hoàn chỉnh, kết nối với các luật liên quan. Đại biểu đặc biệt hoan nghênh việc Dự thảo dành một điều riêng về phát triển văn hóa số (Điều 33) và đề nghị làm rõ nội hàm khái niệm này.

Theo đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn, văn hóa số không chỉ là số hóa di sản, nghệ thuật hay dữ liệu văn hóa mà còn phải là hệ sinh thái sáng tạo, không gian văn hóa trên môi trường số - nơi người dân được sáng tạo, chia sẻ và tiêu dùng sản phẩm văn hóa an toàn, có định hướng. Nhà nước cần đóng vai trò dẫn dắt: chuẩn mực hóa, bảo vệ bản sắc dân tộc, đồng thời khuyến khích hợp tác công - tư (PPP) để phát triển hạ tầng, nền tảng văn hóa số và kho dữ liệu dùng chung.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cũng đề xuất đưa giáo dục văn hóa số vào chương trình đào tạo nhân lực số, nhằm hình thành công dân số có trách nhiệm và năng lực thẩm mỹ trên không gian mạng. Về phân công trách nhiệm, ông nêu rõ Bộ Khoa học và Công nghệ nên tập trung kiến tạo thể chế, hạ tầng; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm đầu mối nội dung và định hướng sáng tạo văn hóa số quốc gia.

Về cơ chế tài chính và đầu tư, đại biểu Bùi Hoài Sơn lưu ý không nên áp đặt cứng nhắc các quy định đầu tư công, đấu thầu cho các hoạt động cần tốc độ đổi mới. Đại biểu đề nghị mở cơ chế đặc thù, linh hoạt trong mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số để bắt kịp nhịp đổi mới; đồng thời rà soát tính tương thích với các cam kết, điều ước quốc tế để bảo đảm chủ quyền số và hội nhập hiệu quả.