Tham dự buổi lễ có nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải; Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn. Cùng dự còn có lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương; đại diện các tổ chức quốc tế, hiệp hội, đối tác đầu tư, tài chính và đông đảo cán bộ, người lao động tham gia dự án.
Về phía thành phố Hà Nội có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khánh thành Nhà máy nước sạch Hòa Bình - Xuân Mai
Việc khánh thành Nhà máy nước sạch Hòa Bình – Xuân Mai và dự kiến phát nước thương mại từ trung tuần tháng 5/2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng: từ bổ sung nguồn nước sang chủ động kiến tạo hệ thống cấp nước quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu hiện tại và dự phòng cho tương lai.
Dự án được xây dựng trên cơ sở các quy hoạch cấp nước quốc gia và vùng Thủ đô, với lộ trình phát triển rõ ràng qua từng giai đoạn. Ngay từ đầu, công trình được định hình không chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt mà còn là một cấu phần quan trọng trong hệ thống hạ tầng dài hạn.
Giai đoạn đầu, nhà máy đạt công suất 150.000 m³/ngày đêm; dự kiến nâng lên 300.000 m³/ngày đêm vào năm 2030, 500.000 m³/ngày đêm vào năm 2040 và hướng tới 900.000 m³/ngày đêm trong dài hạn. Đây là định hướng đầu tư cho thấy tầm nhìn vượt ra ngoài chu kỳ thông thường của một dự án hạ tầng.
Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Thọ Bùi Đức Hinh phát biểu tại buổi lễ
Nguồn nước thô được khai thác từ sông Đà – nguồn nước có chất lượng tốt, ổn định. Trên cơ sở đó, hệ thống công trình đồng bộ gồm trạm bơm, tuyến ống truyền tải và các hạng mục kỹ thuật đã được xây dựng, hình thành trục cấp nước kết nối tới các khu vực dân cư, đô thị của Hà Nội và địa phương lân cận.
Khi đi vào vận hành, nhà máy có khả năng cung cấp nước cho khoảng 1,3 – 1,5 triệu người dân, góp phần giải quyết tình trạng thiếu nước cục bộ tại một số khu vực của Hà Nội. Đồng thời, dự án tạo việc làm ổn định cho khoảng 200 lao động, chủ yếu là người địa phương.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Thọ Bùi Đức Hinh đánh giá, đây là công trình có ý nghĩa quan trọng, góp phần phục vụ đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực. Việc hoàn thành dự án là kết quả của sự quyết tâm của nhà đầu tư, sự phối hợp của các đơn vị liên quan và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương cùng sự đồng thuận của nhân dân.
Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đề nghị chủ đầu tư tiếp tục vận hành nhà máy an toàn, hiệu quả, bảo đảm chất lượng nước theo tiêu chuẩn cao nhất; đồng thời các cơ quan, địa phương tiếp tục đồng hành để phát huy hiệu quả dự án.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu tại buổi lễ
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi hạ tầng vật lý và hạ tầng số không còn tách rời, mà hòa quyện thành một hệ thống thống nhất. Trong cấu trúc đó: Điện không chỉ là năng lượng, mà là năng lượng thông minh. Giao thông không chỉ là hạ tầng, mà là hệ thống vận hành theo thời gian thực. Và nước sạch không chỉ là tài nguyên, mà là một dòng chảy của đô thị – phải được quản trị bằng dữ liệu, công nghệ và năng lực điều hành hiện đại. Một hệ thống cấp nước hiện đại cần phải hiểu được trạng thái vận hành của chính mình, dự báo được nhu cầu của đô thị, và chủ động điều tiết để bảo đảm tối ưu trong mọi tình huống.
Từ góc nhìn đó, Hà Nội xác định rõ: phát triển hạ tầng nước phải đi cùng với chuyển đổi số và kiến tạo đô thị thông minh, xây dựng một hệ sinh thái quản trị nước hiện đại, theo chuẩn quốc tế. Thành phố định hình 3 lớp chuyển đổi mang tính nền tảng.
Thứ nhất, chuyển từ "nguồn nước vật lý" sang "hạ tầng tài nguyên số hóa". Toàn bộ hệ thống nước của Thành phố – từ nguồn nước, công trình thu, nhà máy xử lý, tuyến truyền dẫn, mạng phân phối đến điểm sử dụng cuối cùng – phải từng bước được số hóa, đo đếm và quản trị trên một nền tảng thống nhất. Thành phố cần hình thành bản đồ số ngành nước, tích hợp dữ liệu về lưu lượng, áp lực, chất lượng nước, tình trạng đường ống, khu vực có nguy cơ thiếu nước, thất thoát, sự cố; theo dõi bằng dữ liệu, được cảnh báo sớm bằng công nghệ và được điều hành theo thời gian thực và kết nối với Trung tâm điều hành đô thị thông minh của Thành phố.
Tập đoàn Aqua One trao tài trợ quỹ vì người nghèo và quỹ an sinh xã hội
Thứ hai, chuyển từ "vận hành thủ công" sang "điều hành thông minh dựa trên dữ liệu và công nghệ": Cần triển khai đồng bộ hệ thống giám sát thông minh trên toàn mạng lưới cấp nước, ứng dụng cảm biến và công nghệ để theo dõi liên tục các chỉ số vận hành như áp lực, lưu lượng, chất lượng nước theo thời gian thực. Trên nền tảng dữ liệu đó, từng bước ứng dụng các công cụ phân tích và trí tuệ nhân tạo để dự báo nhu cầu sử dụng theo khu vực, theo thời điểm; phát hiện sớm rò rỉ, thất thoát, sự cố; đồng thời hỗ trợ tối ưu hóa vận hành toàn hệ thống – từ sản xuất, truyền dẫn đến phân phối. Hệ thống cấp nước phải tiến tới một cấp độ mới: Từ giám sát và phản ứng sang có khả năng dự báo, cảnh báo sớm và hỗ trợ ra quyết định điều hành theo thời gian thực.
Thứ ba, chuyển từ "công trình đơn lẻ" sang "hệ sinh thái đô thị thông minh tích hợp". Hệ thống cấp nước phải được tích hợp chặt chẽ với quy hoạch, giao thông, phát triển khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các khu đô thị mới. Toàn bộ hạ tầng nước phải được kết nối với các hệ thống dữ liệu đô thị, từng bước hình thành nền tảng tích hợp, trong đó thông tin về cấp nước trở thành một phần của hệ sinh thái điều hành chung của Thành phố. Trên cơ sở đó, Thành phố hướng tới xây dựng các mô hình mô phỏng vận hành – từng bước phát triển bản sao số đô thị đối với các khu vực trọng điểm, để mỗi quyết định đầu tư, mỗi phương án vận hành, mỗi kịch bản ứng phó sự cố đều có thể được phân tích, kiểm chứng trước trên không gian số.
Trong cấu trúc đó, Dự án Hòa Bình – Xuân Mai bổ sung nguồn nước cho khu vực phía Tây và phía Nam Thành phố, góp phần tái cấu trúc hệ thống cấp nước theo hướng đa nguồn, liên thông và có dự phòng. Đồng thời, đây là một nền tảng quan trọng để Thành phố triển khai quản trị nước hiện đại trên cơ sở dữ liệu và tiến tới mô hình "nước thông minh – đô thị thông minh".
Khi đi vào vận hành, nhà máy có khả năng cung cấp nước cho khoảng 1,3 – 1,5 triệu người dân, góp phần giải quyết tình trạng thiếu nước cục bộ tại một số khu vực của Hà Nội
Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng, Thành phố yêu cầu rõ 4 nguyên tắc hành động:
Một là, bảo đảm cấp nước an toàn, liên tục, không gián đoạn – tiêu chí bắt buộc của một đô thị hiện đại.
Hai là, mọi dự án hạ tầng nước phải tích hợp yếu tố công nghệ và dữ liệu ngay từ đầu – phát triển hạ tầng luôn đi đôi với nâng cao khả năng quản trị.
Ba là, kết nối toàn hệ thống về một nền tảng điều hành thống nhất – nâng cao năng lực điều tiết, ứng phó và tối ưu vận hành.
Bốn là, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ – chất lượng nước, độ ổn định và trải nghiệm dịch vụ phải ngày càng được nâng cao.
"Thành phố Hà Nội trân trọng ghi nhận và đánh giá cao Công ty Cổ phần Nước AquaOne cùng các đơn vị đã nỗ lực triển khai dự án bảo đảm tiến độ và chất lượng. Trên nền tảng đó, Thành phố kỳ vọng trong giai đoạn tới, doanh nghiệp tiếp tục nâng tầm đầu tư theo hướng hiện đại hơn: từng bước chuyển sang vận hành thông minh, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản trị, và chủ động tham gia vào hệ sinh thái dữ liệu đô thị của Thành phố. Đồng thời, cần gắn chặt hoạt động đầu tư, sản xuất với trách nhiệm xã hội: bảo vệ nguồn nước, bảo vệ môi trường, chia sẻ với cộng đồng và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của Thủ đô. Đầu tư hạ tầng nước hôm nay là đầu tư cho sản xuất, đầu tư cho sức khỏe, cho chất lượng sống và cho tương lai phát triển của Thành phố. Hà Nội cam kết tiếp tục đồng hành cùng các nhà đầu tư; chủ động tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư minh bạch, ổn định; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành trên cơ sở dữ liệu và kết quả thực tiễn" – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh.
Khởi công từ tháng 4/2024 và hoàn thành vào tháng 4/2026, Nhà máy nước sạch Hòa Bình – Xuân Mai không chỉ là một công trình hạ tầng, mà còn được kỳ vọng trở thành nền tảng quan trọng bảo đảm chất lượng sống cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong khu vực trong thời gian tới.