Hà Nội xác lập tầm nhìn trở thành cực tăng trưởng quốc gia, đầu tàu liên kết vùng phía Bắc

Tại Hội nghị Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã trình bày tham luận quan trọng về "Tầm nhìn, định hướng phát triển Thủ đô Hà Nội nhằm phát huy vai trò cực tăng trưởng quốc gia và đầu tàu dẫn dắt liên kết vùng".

Định vị mới của Thủ đô trong hệ thống quốc gia và vùng

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, vị trí và vai trò của Thủ đô đã được xác lập tại Nghị quyết 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 24/3/2026. Theo đó, Hà Nội là hạt nhân, đô thị trung tâm trong Vùng Thủ đô; là trung tâm, động lực thúc đẩy, liên kết phát triển, là cực tăng trưởng quốc gia, là động lực phát triển của Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Trong hệ thống quy hoạch quốc gia và vùng, Hà Nội tiếp tục được xác định là cực tăng trưởng trung tâm, giữ vai trò dẫn dắt phát triển không chỉ của vùng mà còn của cả nước. Thành phố cũng được định vị là hạt nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và tài chính quốc gia.

Ở tầm Vùng Thủ đô, mô hình "chùm đô thị hướng tâm" được xác lập, trong đó Hà Nội là đô thị trung tâm, kết nối hữu cơ với các 6 tỉnh, thành phố tiếp giáp (Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng). Các đô thị vệ tinh được phân vai chức năng rõ ràng, góp phần hình thành mạng lưới phát triển đồng bộ.

Thực tiễn phát triển kinh tế cho thấy vai trò dẫn dắt của Thủ đô ngày càng rõ nét. Các chỉ tiêu kinh tế năm 2025 và quý I/2026 ghi nhận GRDP chiếm tỷ trọng lớn trong GDP quốc gia, thu ngân sách đứng đầu cả nước, tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức cao và ổn định.

Để tương xứng với vị thế đã được xác lập, Hà Nội đã xây dựng trục thời gian phát triển dài hạn với các mốc cụ thể. Theo đó, đến năm 2065, GRDP của Thủ đô dự kiến đạt khoảng 1.920 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 95 nghìn USD, hướng tới nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Thành phố đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới theo cấu trúc "3 trụ cột - 5 động lực - 4 không gian phát triển", gắn với ba chuyển dịch quan trọng: từ tăng trưởng dựa vào vốn sang dựa vào năng suất; từ đầu tư công trực tiếp sang đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt vốn tư nhân; từ các ngành truyền thống sang các ngành dựa vào tri thức.

Trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt ra các chỉ tiêu tăng trưởng cao, với GRDP tăng bình quân 11%/năm; năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp 57% vào tăng trưởng; kinh tế số đạt 40% GRDP; hệ số ICOR giảm xuống 5,5; tổng vốn đầu tư xã hội đạt 5 triệu tỷ đồng và FDI đạt 16 tỷ USD.

Về tổ chức không gian, Hà Nội chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang cấu trúc đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Mỗi cực phát triển được gắn với các ngành kinh tế trọng tâm và hệ thống dự án đầu mối, bảo đảm khả năng triển khai thành các chương trình đầu tư cụ thể.

Bốn trục hành động thúc đẩy liên kết vùng

Khẳng định vai trò "đầu tàu dẫn dắt liên kết vùng" không chỉ dừng ở khẩu hiệu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội đã cụ thể hóa bằng bốn trục hành động rõ ràng.

Trục thứ nhất là liên kết hạ tầng khung. Thành phố đang triển khai các tuyến vành đai chiến lược, phát triển mạng đường sắt vùng Thủ đô theo cấu trúc "2 vòng - 7 tuyến", đồng thời tổ chức hệ thống hàng không với cụm ba sân bay. Các công trình cầu vượt sông dự kiến hoàn thành trước năm 2027, cùng với việc hình thành hành lang kinh tế kết nối trực tiếp Thủ đô ra biển.

Trục thứ hai là liên kết chuỗi giá trị và không gian sản xuất liên tỉnh. Hà Nội định hướng kết nối các cực phát triển với các cụm chức năng của địa phương lân cận, hình thành các chuỗi giá trị liên vùng trong các lĩnh vực như khoa học công nghệ, logistics, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao.

Trục thứ ba tập trung vào liên kết hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực và tài chính. Hà Nội giữ vai trò trung tâm cung cấp các yếu tố đầu vào nền tảng cho toàn vùng, từ nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực chất lượng cao đến tài chính và y tế chuyên sâu.

Trục thứ tư là liên kết quản trị môi trường và thiết chế điều phối vùng. Thành phố chủ động đảm nhận vai trò điều phối trong xử lý các vấn đề môi trường liên vùng, đồng thời đề xuất thành lập cơ chế điều phối và quỹ phát triển vùng Thủ đô nhằm nâng cao hiệu quả liên kết.

Qua đó, Hà Nội thể hiện rõ quyết tâm hiện thực hóa vai trò cực tăng trưởng quốc gia và đầu tàu phát triển, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của vùng và cả nước.