Hà Nội quyết tâm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông

Đây là nhấn mạnh của đồng chí Dương Đức Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội tại Hội thảo Đề án tổng thể "Giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2025-2030 và những năm tiếp theo" diễn ra chiều 21/10, do Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, trong những năm qua, cùng với quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, số lượng phương tiện cơ giới tăng nhanh cùng với tốc độ gia tăng dân số cơ học cao tuy nhiên hệ thống hạ tầng giao thông chưa được phát triển đồng bộ đã khiến ùn tắc giao thông trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội. Ùn tắc không chỉ gây thiệt hại về thời gian, chi phí, năng lượng mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, sức khỏe, năng suất lao động và hình ảnh của một Thủ đô văn minh, hiện đại.

Do đó, Hội thảo ngày hôm nay là bước quan trọng trong quy trình hoàn thiện Đề án, thể hiện quyết tâm và tinh thần cầu thị, công khai, minh bạch của thành phố Hà Nội; đồng thời là diễn đàn để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, tập hợp ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý nhằm đề xuất các nhóm giải pháp tổng thể, đồng bộ, khả thi cho cả ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, từng bước giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc giao thông giai đoạn 2025-2030, xây dựng nền tảng vững chắc cho giai đoạn sau năm 2030, cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII.

Báo cáo Đề án tổng thể "Giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2025-2030" và những năm tiếp theo, TS. Nguyễn Đình Thạo, Trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội - Chủ nhiệm Đề án cho biết, mật độ dân số trên địa bàn thành phố Hà Nội cao gấp 8,2 lần mức trung bình của cả nước.

Đặc biệt, mật độ dân cư phân bố không đồng đều và tập trung cao tại khu vực nội thành; một số khu vực có mật độ rất cao như tại quận Đống Đa (cũ) lên tới 38.000 người/km2.

Toàn Thành phố có khoảng 9,2 triệu phương tiện cơ giới đường bộ các loại. Trong đó, thành phố Hà Nội quản lý hơn 8 triệu phương tiện các loại (bao gồm 1,1 triệu ô tô, 6,9 triệu xe máy) và khoảng 1,2 triệu phương tiện cá nhân (ô tô, xe máy) từ các tỉnh, thành phố khác lưu thông trên địa bàn Thành phố.

Tốc độ gia tăng phương tiện hàng năm khoảng 4 - 5%, cá biệt tới 10%/năm, vượt xa mức tăng về hạ tầng giao thông hàng năm trung bình theo tỉ lệ 0,3 - 0,5%.

Cụ thể, tỷ lệ diện tích đất dành cho giao thông theo diện tích đất xây dựng đô thị hiện nay mới đạt 12,13% (chỉ tiêu quy hoạch là 20 - 26%); tỷ lệ diện tích đất cho giao thông tĩnh dưới 1% (chỉ tiêu quy hoạch là 3 - 4%), mới đáp ứng 8 - 10% nhu cầu đỗ xe trên toàn Thành phố.

Tỷ lệ vận tải hành khách công cộng đạt 19,5% nhu cầu (thấp hơn nhiều chỉ tiêu quy hoạch 30 - 55%) với 153 tuyến xe buýt, 1 tuyến buýt BRT và 2 đoạn tuyến đường sắt đô thị mới đưa vào khai thác 21,5km.

Thực trạng hệ thống giao thông như hiện nay đã dẫn đến sự mất cân đối nghiêm trọng về cung (công suất của hệ thống) và cầu (nhu cầu giao thông với tỉ trọng chính là giao thông cá nhân, đặc biệt giao thông cơ giới bằng xe máy và ô tô).

Hệ thống giao thông vận tải của Thành phố đang hoạt động ở ngưỡng vượt công suất và không bền vững dẫn đến các hệ lụy chính về ùn tắc giao thông (UTGT) và ô nhiễm không khí bên cạnh những tác động lớn đến an toàn giao thông, tổn thất kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe Nhân dân và văn minh Thủ đô.

"Nếu tiếp tục không có sự cải thiện, Thành phố sẽ phải đối mặt với mức trầm trọng hơn, dần chạm ngưỡng "thảm họa về giao thông" mà một số đô thị lớn trong khu vực Đông Nam Á như Bangkok, Manila, Jakarta… đã và đang phải đối mặt", Đề án đưa ra dự báo.

Để giải bài toán ùn tắc, đơn vị tư vấn đưa ra 11 nhóm giải pháp trong đó là 116 biện pháp, nhiệm vụ cụ thể như: Đề án đưa ra các giải pháp lâu dài về chính sách, hạ tầng; tập trung lên kế hoạch (cải thiện GTCC, giao thông phi cơ giới, giao thông tĩnh và kiểm soát hoạt động của phương tiện cơ giới cá nhân,...), xây dựng cơ chế, chính sách (kiểm soát đăng ký mới phương tiện; giới hạn, kiểm soát hoạt động của phương tiện; khuyến khích, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tham gia quá trình chuyển đổi xanh và giảm UTGT…) cũng như thực hiện các giải pháp cấp bách.

Tập trung vào cải thiện hạ tầng, tổ chức giao thông, giao thông công cộng, giao thông chia sẻ, giao thông phi cơ giới, kiểm soát tình hình ùn tắc giao thông và truyền thông thay đổi hành vi, nhận thức của người tham gia giao thông. Phát triển hệ thống đường sắt đô thị, vận tải hành khách công cộng; Quản lý nhu cầu giao thông; Kiểm soát đoàn phương tiện hiện có; tổ chức giao thông và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành giao thông; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm...

Theo đơn vị tư vấn xác định nhu cầu kinh phí tối thiểu thực hiện đề án giảm ùn tắc khoảng gần 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương gần 53 tỷ USD.

Trong đó, giai đoạn 2025-2030 ước khoảng 569.040 tỷ đồng (~21,6 tỷ USD) với tỷ trọng dành cho đầu tư đường sắt đô thị chiếm 57,1%, hạ tầng đường bộ chiếm 37,8%; Giai đoạn 2031-2035 ước khoảng 828.068 tỷ đồng (~31,4 tỷ USD) với tỷ trọng dành cho đầu tư đường sắt đô thị chiếm 79,2%, hạ tầng đường bộ chiếm 17,6%.

Nhiều ý kiến góp ý giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn Thủ đô

Tại Hội thảo, các chuyên gia giao thông như TS. Đào Ngọc Nghiêm, TS. Phan Lê Bình và GS. Bùi Tiến Thành đều đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của dự thảo Đề án, cho rằng Hà Nội cần ưu tiên phát triển vận tải hành khách công cộng, kết hợp hoàn thiện cơ sở hạ tầng và các cơ chế quản lý nhu cầu giao thông, song song với công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân.

Các đại biểu thống nhất nhận định, Đề án cần có tính ứng dụng thực tế cao, hướng đến giải pháp dài hạn, bền vững và tránh lãng phí. Đại tá Lê Quang Hòa (Cục Cảnh sát giao thông) đề nghị tăng cường tổ chức giao thông, duy trì trật tự, xử lý vi phạm, trong khi ông Trần Hữu Minh (Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia) nhấn mạnh việc thực hiện phải đi đôi với quy định pháp luật và gắn với quy hoạch giãn dân hợp lý.

Đại tá Trần Đình Nghĩa - Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội cho rằng cần khảo sát kỹ hạ tầng, đèn tín hiệu, tổ chức phân làn, phân luồng hợp lý và đẩy mạnh tuyên truyền văn hóa giao thông. Về lâu dài, Thành phố cần quy hoạch đô thị gắn với hạ tầng giao thông, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng và quản lý chặt chẽ lòng đường, vỉa hè.

Kết luận Hội thảo, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cảm ơn các ý kiến tâm huyết của chuyên gia và đơn vị tham dự, đồng thời cho biết, những ý kiến đóng góp quý báu hôm nay sẽ là cơ sở quan trọng để Sở Xây dựng tổng hợp, tiếp thu và hoàn thiện Đề án tổng thể giảm thiểu ùn tắc giao thông giai đoạn 2025-2030 và những năm tiếp theo, trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt và triển khai thực hiện. 

"Với vai trò là cơ quan tham mưu, quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xây dựng, giao thông vận tải, Sở Xây dựng cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, địa phương, cùng các tổ chức, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân để triển khai Đề án một cách đồng bộ, hiệu quả và thực chất", Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường nhấn mạnh.