Hà Nội lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng mới

Dự Hội nghị có Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Hoàng Minh Sơn; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội Hà Minh Hải; Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng; Bí thư Đảng ủy các trường đại học, cao đẳng Thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Sơn; Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội Vũ Hà...

Hà Nội lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc, thay mặt lãnh đạo UBND Thành phố, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng trân trọng chào mừng và cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo - nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp đã đồng hành, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội. Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là nền tảng cốt lõi giúp Thủ đô nâng cao năng lực nội sinh, tăng sức cạnh tranh và phát triển dài hạn.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, kết thúc năm 2025, Thủ đô đạt nhiều kết quả kinh tế - xã hội nổi bật. Tăng trưởng GRDP đạt 8,16%, vượt mục tiêu đề ra; quy mô kinh tế đạt 63,5 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 7.200 USD. Thu hút FDI đạt 4,3 tỷ USD, tăng 169% so với cùng kỳ. Tổng thu ngân sách đạt 711 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán 38,4%, trong đó thu nội địa chiếm 94%. Giải ngân đầu tư công đạt gần 90 nghìn tỷ đồng, vượt kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Thành phố đã khởi công và triển khai nhiều công trình hạ tầng chiến lược, trọng điểm như Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị Olympic, 7 cây cầu vượt sông Hồng, các tuyến đường sắt đô thị và đường kết nối liên vùng Thủ đô, tạo nền tảng quan trọng cho tái cấu trúc không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11%, với tổng vốn đầu tư xã hội 730 nghìn tỷ đồng. Trong đó, đầu tư khu vực nhà nước 220 nghìn tỷ đồng, đầu tư công 126 nghìn tỷ đồng; doanh nghiệp tư nhân và nhân dân đầu tư 470 nghìn tỷ đồng; đầu tư nước ngoài 40 nghìn tỷ đồng. Quan trọng hơn cả là yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, chuyển từ dàn trải sang tập trung theo kết quả, đo lường bằng dữ liệu; chuyển nhanh sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng năng suất, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức.

Giai đoạn 2026-2030, Thủ đô xác định mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực trung tâm, triển khai nhất quán trên ba trụ cột chiến lược. Thứ nhất là kinh tế số, với trọng tâm hoàn thiện ba hạ tầng số nền tảng dùng chung công - tư gồm định danh số, thanh toán số và chia sẻ dữ liệu, nhằm giảm chi phí hệ thống, nâng cao năng suất thực tế. Thứ hai là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang tổ chức đổi mới theo chuỗi khép kín, lấy bài toán và kết quả làm trung tâm, tập trung vào công nghiệp chế biến, xây dựng và các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, dịch vụ công. Thứ ba là hạ tầng và thể chế, phát triển hạ tầng logistics gắn số hóa, hạ tầng dữ liệu dùng chung và không gian, thể chế thử nghiệm có kiểm soát để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Cùng với đó, Thành phố định hướng tái cấu trúc mạnh mẽ không gian phát triển đô thị theo mô hình "đô thị đa tầng - đa lớp", hình thành siêu đô thị đa cực - đa trung tâm với 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm và 9 trục động lực phát triển, trong đó trục không gian cảnh quan sông Hồng được định vị là "mặt tiền đô thị", biểu tượng phát triển mới của Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định, các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học là hạt nhân của đổi mới sáng tạo. Thành phố nhất quán quan điểm gắn tri thức với thị trường, hỗ trợ thương mại hóa, đặt hàng nghiên cứu rõ ràng, thanh toán theo kết quả và ghi nhận xứng đáng đóng góp của đội ngũ trí thức.

Theo Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57 năm 2026, các nhiệm vụ khoa học - công nghệ của Thủ đô được tổ chức theo chuỗi bốn bước khép kín, từ xác định bài toán đến mời doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ tham gia giải quyết. Thành phố đặt mục tiêu tái cấu trúc đào tạo, thu hút nhân lực khoa học - công nghệ; triển khai chương trình 1.000 tiến sĩ gắn với giải quyết bài toán thực tiễn của Thủ đô, cùng ba trung tâm thử nghiệm - chuẩn hóa công nghệ trọng điểm.

Trong bối cảnh Thành phố dự kiến dành khoảng 4% GRDP, tương đương trên 9.000 tỷ đồng năm 2026 cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây được xác định là cơ chế then chốt để chi đúng, chi trúng và chi theo kết quả.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng, 6 thỏa thuận hợp tác ký kết tại hội nghị là nền tảng ban đầu để Hà Nội tiếp tục cụ thể hóa các cam kết thành bài toán thực tiễn, thử nghiệm và nhân rộng, đưa tri thức thực sự trở thành động lực tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế Thủ đô.

Tại Hội nghị, các đại biểu được nghe tham luận của Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tập đoàn Công nghệ CMC, Tổng Công ty Viễn thông Mobifone... tập trung vào các sáng kiến đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và gắn kết nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của Thủ đô. Nhiều ý kiến nhấn mạnh vai trò của các trường đại học và doanh nghiệp trong việc phát triển kinh tế tri thức, nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ công. Các ý kiến trao đổi, thảo luận cũng đi sâu vào cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, nhằm rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến ứng dụng.

Hà Nội hướng tới tầm nhìn 100 năm, trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia

Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, sáng nay, lần đầu tiên trong lịch sử Đảng bộ Thành phố, đồng chí Tổng Bí thư cùng với đồng chí Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương đã có cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội. Đây là cuộc làm việc chưa từng có tiền lệ. Nội dung của cuộc làm việc sáng nay có nhiều nội dung gắn trực tiếp với hội nghị chiều nay tổ chức tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

Trước đây, Hà Nội xác định ba trụ cột quan trọng gồm Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành năm 2022; Luật Thủ đô năm 2024 và hai quy hoạch lớn là Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, yêu cầu phát triển đặt ra cao hơn rất nhiều. Luật Thủ đô năm 2024 dù có nhiều cơ chế đặc thù, đột phá, nhưng đã có nhiều điều cần sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cùng với đó, các chỉ tiêu phát triển cũng được nâng lên. Quy hoạch Thủ đô cũng không chỉ dừng ở tầm nhìn vài chục năm mà được Trung ương yêu cầu hướng tới tầm nhìn khoảng 100 năm.

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, tại cuộc làm việc sáng nay, đồng chí Tổng Bí thư nhấn mạnh ba yêu cầu cốt lõi đối với Nghị quyết mới, Quy hoạch Thủ đô và Luật Thủ đô sửa đổi: đặt Hà Nội ở vị trí chiến lược của đất nước; gắn với tầm nhìn quốc gia 100 năm, trước mắt là các mốc năm 2030 và 2045; và bảo đảm Hà Nội có năng lực cạnh tranh quốc tế, trở thành động lực lan tỏa cho khu vực đồng bằng sông Hồng, phía Bắc và cả nước.

Trong các yêu cầu đặt ra đối với Quy hoạch Thủ đô, Trung ương đặc biệt nhấn mạnh việc phát huy hài hòa truyền thống văn hiến với phát triển hiện đại; đồng thời xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, hội tụ tri thức toàn cầu, khơi nguồn sáng tạo cho người Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ.

Về mô hình tăng trưởng, Hà Nội được yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng, gắn với quản trị đô thị hiện đại, từ đó, tạo dư địa để đạt mức tăng trưởng từ 11% trở lên.

Thành phố cũng xác định quy hoạch Hà Nội không chỉ trong phạm vi địa giới hành chính mà phải gắn với liên kết vùng, giữ vai trò trung tâm phát triển của khu vực phía Bắc. Định hướng phát triển theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm, trong đó có các trung tâm chuyên biệt về giáo dục đại học và khoa học - công nghệ như Hòa Lạc, Xuân Mai, Sóc Sơn; cùng các khu công nghệ cao tại Thượng Cát, Tây Tựu.

Trong quá trình xây dựng Quy hoạch Thủ đô và sửa đổi Luật Thủ đô, Thành phố đặc biệt coi trọng sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Trung ương yêu cầu quá trình này phải được thực hiện công khai, dân chủ, khoa học, bảo đảm giá trị lâu dài cho các thế hệ sau.

Đối với Luật Thủ đô sửa đổi, Trung ương cho phép trao quyền tối đa cho Hà Nội, gắn với cơ chế kiểm soát chặt chẽ; cho phép thể chế đột phá, kể cả thí điểm trước. Hà Nội sẵn sàng làm trước, thử nghiệm để Trung ương đánh giá và nhân rộng.

Thành phố khẳng định các trường đại học, cao đẳng, doanh nghiệp trên địa bàn đều là nguồn lực quan trọng; những khó khăn của các nhà trường cũng chính là vấn đề Thành phố cần tập trung tháo gỡ. Hà Nội định hướng phát triển mạnh các khu đô thị giáo dục - khoa học tại Hòa Lạc, Xuân Mai, Sóc Sơn, đồng thời đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm như tuyến metro số 5 Văn Cao - Hòa Lạc, mở rộng các trục giao thông chiến lược, tạo hệ sinh thái đồng bộ cho đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

"Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo Thành phố là hành động quyết liệt, "nói là làm", lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, vì sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội và của cả nước" - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.

Tại Hội nghị cũng đã diễn ra lễ ký 6 thỏa thuận hợp tác giữa các đơn vị:

1. UBND Thành phố Hà Nội - Đại học Quốc gia Hà Nội.

2. UBND Thành phố Hà Nội - Đại học Bách Khoa Hà Nội - Tập đoàn Công nghệ CMC.

3. UBND Thành phố Hà Nội - Trường Đại học Y Hà Nội - Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

4. UBND Thành phố Hà Nội - Trường Đại học Giao thông Vận tải - Viện KH&CN Việt Nam - Hàn Quốc.

5. UBND Thành phố Hà Nội - Trường Đại học Ngoại thương.

6. Công ty Cổ phần Giáo dục quốc tế Sun Edu -Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội -Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam.