P/V: Hà Nội đã vào cuộc khá quyết liệt, tuy nhiên vẫn tồn tại một số hạn chế trong quản lý vật tư nông nghiệp và vệ sinh an toàn thực phẩm, phải chăng công tác quản lý có vấn đề thưa ông?
Có thể nói, công tác quản lý vật tư nông nghiệp (VTNN) và an toàn thực phẩm (ATTP) nông sản của Hà Nội đã có chuyển biến rõ nét; đã hình thành được hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước từ thành phố đến xã, phường, thị trấn. Là cánh tay nối dài trong công tác quản lý nhà nước về VTNN, ATTP nông sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xác định rõ đối tượng cần kiểm soát, địa chỉ cụ thể từng cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố theo các cấp quản lý. Nét nổi bật, trong năm qua, ngành nông nghiệp triển khai thực hiện các chuỗi rau, thịt và đang tiến hành thí điểm việc xác nhận sản phẩm an toàn để giải đáp thắc mắc của người tiêu dùng trong việc chọn mua sản phẩm an toàn ở đâu. Tuy vậy, đây là kết quả bước đầu, chúng tôi xác định công tác quản lý chất lượng VTNN, ATTP nông sản còn nhiều tồn tại cần khắc phục, nhất là công tác tuyên truyền, giáo dục các hành vi vi phạm ATTP của người sản xuất kinh doanh còn mờ nhạt, chế tài xử lý các vi phạm chưa đủ sức răn đe…
P/V: Dù rất nỗ lực, nhưng Hà Nội mới sản xuất tự cung, tự cấp được khoảng 60% nhu cầu về nông sản, thực phẩm, số lượng còn lại nhập từ nơi khác, phải chăng đây là một trong thách thức trong bảo đảm vệ sinh ATTP?
Trước hết phải làm rõ nội tại của ngành nông nghiệp Hà Nội. Với một nền sản xuất nhỏ, manh mún, hình thức tổ chức chủ yếu là kinh tế hộ như hiện nay việc quản lý ATTP trong lĩnh vực nông sản khó khăn là điều dễ hiểu. Thứ hai, trong quản lý chất lượng sản phẩm nông sản cần phải chú ý tới 3 nội dung đó là: Quản lý VTNN đầu vào; quản lý quá trình sản xuất sản phẩm bảo đảm an toàn; quản lý sơ chế, bảo quản và kinh doanh để đến tay người tiêu dùng. Cả 3 nội dung này đều quan trọng và có sự ràng buộc lẫn nhau. Trong quản lý ATTP của ngành nông nghiệp hiện nay còn nhiều khó khăn. Khó nhất là quản lý chất lượng đầu vào đó là VTNN, trong thực tế đã xuất hiện các hiện tượng gian dối trong sản xuất và cung ứng VTNN như hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng ngoài danh mục nhưng chúng ta chưa đủ điều kiện để giám sát một cách thường xuyên và chặt chẽ để ngăn ngừa các hành vi gian dối trên có hiệu quả. Theo tôi, việc duy trì quá lâu mô hình kinh tế hộ chậm được đổi mới là nguyên nhân dẫn đến khó quản lý chất lượng sản phẩm nông sản và phụ thuộc vào sự tự giác và ý thức của người dân, trong khi các cơ sở kinh doanh VTNN phát triển len lỏi đến các ngõ xóm.
Như đã trao đổi, Hà Nội đang nhập khoảng 40% nông sản, thực phẩm phục vụ tiêu dùng, vì vậy, việc kiểm soát sản phẩm cũng rất khó khăn do hầu hết sản phẩm được thu gom từ nhiều địa phương khác nhau nên khi xảy ra ngộ độc khó có thể truy xuất được nguồn gốc của sản phẩm.
P/V: Trước thực trạng trên, cần phải làm gì để nói không với nông sản thực phẩm nhiễm chất cấm và thuốc bảo vệ thực vật vượt giới hạn cho phép thưa ông?
Hiện nay, công tác quản lý này đã được thể hiện rất rõ trong quyết định phân công của thành phố nên tôi tin rằng, trong thời gian tới, sẽ có những chuyển biến tốt hơn. Tuy vậy, theo tôi, chúng ta phải quan tâm đến: Tổ chức và sắp xếp lại cơ sở kinh doanh VTNN, tăng cường thanh kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định; các địa phương cần xây dựng cơ sở giết mổ theo hướng tập trung, mỗi huyện chỉ nên có vài điểm giết mổ tập trung; có chính sách khuyến khích và hỗ trợ ban đầu để các HTX nông nghiệp kinh doanh VTNN chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh để thu hẹp dần các hộ kinh doanh nhỏ lẻ như hiện nay.
P/V: Năm 2016, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vẫn được chọn là “Năm vệ sinh an toàn thực phẩm”, vậy Hà Nội đã có giải pháp gì để thực phẩm “bẩn” không còn trong mỗi bữa ăn hàng ngày?
Trước hết, cần khuyến khích phát triển và nhân rộng mô hình tiên tiến trong chăn nuôi, trồng trọt sản xuất theo vùng, chuyên canh tập trung bảo đảm chất lượng ATTP; tập trung xây dựng các chuỗi sản xuất an toàn; quan tâm tạo dựng thị trường cho việc tiêu thụ sản phẩm an toàn, xử lý nghiêm các vi phạm trong kinh doanh và sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, hóa chất, kháng sinh cấm trong nuôi trồng thủy sản và thuốc BVTV trong trồng trọt. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tích cực tham mưu cho thành phố chỉ đạo các quận, huyện, thị xã thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ, ngành Trung ương trong quản lý VTNN và ATTP nông sản trên địa bàn tạo sự chuyển biến cơ bản trong lĩnh vực này. Tập trung đẩy mạnh chiến dịch truyền thông bảo đảm ATTP, huy động sự vào cuộc của các cơ quan thông tin báo chí Trung ương và thành phố tham gia, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các cơ quan, đoàn thể thành phố phổ biến kiến thức, giáo dục pháp luật về ATTP; công khai kết quả thanh tra, giám sát đối với các cơ sở bảo đảm an toàn, đồng thời, nêu rõ các cơ sở không bảo đảm an toàn để định hướng cho người tiêu dùng. Triển khai và hưởng ứng phong trào thi đua “ An toàn thực phẩm”, đồng thời, ngành nông nghiệp cũng xây dựng Bộ tiêu chí và quyết định đánh giá xếp hạng công tác quản lý ATTP nông lâm thủy sản tại các quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố; phối hợp với các tỉnh để cùng nhau giám sát thực phẩm đưa vào tiêu thụ trong thành phố; nâng cao vai trò trách nhiệm và kiến thức của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý VTNN và ATTP từ thành phố đến các xã, phường, thị trấn.