Lễ hội năm nay không chỉ là dịp để người dân và du khách hành hương, chiêm bái mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nhiều hoạt động đặc sắc, sự kiện này hứa hẹn sẽ mang đến những trải nghiệm ấn tượng, tôn vinh giá trị lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật đặc biệt của ngôi chùa cổ kính bậc nhất Việt Nam.
Công tác tổ chức chặt chẽ, đảm bảo an toàn
Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao (VHTT&TT) huyện Thạch Thất Đặng Văn Võ cho biết, công tác quản lý tại di tích đã được triển khai chặt chẽ nhằm đảm bảo lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm, an toàn. Huyện đã thành lập tổ quản lý di tích, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, cử cán bộ trực 24/24 giờ để đảm bảo an ninh, phòng chống cháy nổ trong suốt thời gian diễn ra sự kiện.
Đoàn rước lễ và kiệu tại lễ hội chùa Tây Phương năm 2024
Bên cạnh đó, khu vực bãi đỗ xe được quy hoạch hợp lý, hệ thống bán vé tham quan được tổ chức nhanh gọn, giúp du khách thuận tiện khi đến tham quan và chiêm bái. Các hộ kinh doanh trong khu vực chùa cũng được yêu cầu tuân thủ quy định về địa điểm bán hàng, giữ gìn vệ sinh chung, không chèo kéo khách. Những người làm dịch vụ xe ôm tại khu di tích phải đeo băng đỏ, bảng tên, niêm yết giá rõ ràng, đảm bảo trật tự và tạo môi trường du lịch văn minh.
Ngoài ra, để nâng cao trải nghiệm của du khách, huyện đã bổ sung nhiều tiểu cảnh chụp ảnh lưu niệm sử dụng sản phẩm truyền thống của Thạch Thất như mẹt, nơm, tre… giúp du khách có thêm những khoảnh khắc đáng nhớ. Đặc biệt, hai kênh YouTube và trang fanpage riêng về chùa Tây Phương cũng được triển khai để quảng bá hình ảnh di tích, cập nhật thông tin về các hoạt động lễ hội, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận hơn với sự kiện.
Chùa Tây Phương - Kiệt tác kiến trúc cổ kính
Chùa Tây Phương, hay còn gọi là Sùng Phúc tự, được xây dựng từ thời nhà Mạc (thế kỷ XVI) và trùng tu vào thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVIII). Ngôi chùa mang phong cách kiến trúc độc đáo với ba nếp chùa nằm trên ba tầng cao dần, gồm chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng. Để đến chùa, du khách phải chinh phục 239 bậc đá ong, một đặc trưng riêng của vùng đất Thạch Thất.
Một điểm đặc trưng của huyện Thạch Thất đó là không gian cộng đồng người dân tộc Mường độc đáo
Nét đặc sắc của chùa Tây Phương không chỉ nằm ở kiến trúc mà còn ở hệ thống mái chùa chồng diêm hai tầng tám mái với những đầu đao cong vút mềm mại, đậm nét kiến trúc cổ Việt Nam. Toàn bộ công trình sử dụng vật liệu truyền thống như gỗ lim, đá ong, gạch nung, tạo nên vẻ đẹp cổ kính, bề thế nhưng vẫn hài hòa với thiên nhiên. Bên trong chùa, các cột, kèo đều được chạm khắc tinh tế với hoa văn rồng, phượng… thể hiện trình độ điêu khắc đỉnh cao của nghệ nhân xưa.
Một trong những điểm đặc biệt nhất của chùa Tây Phương chính là hệ thống tượng Phật bằng gỗ sơn son thếp vàng, được coi là kiệt tác điêu khắc của nghệ thuật tôn giáo Việt Nam. Trong số đó, nổi bật nhất là 18 pho tượng La Hán được tạc từ gỗ mít vào thế kỷ XVIII với những đường nét chạm khắc sống động, thể hiện rõ thần thái và tâm trạng của từng vị La Hán. Những bức tượng này không chỉ có giá trị nghệ thuật cao mà còn phản ánh tư tưởng Phật giáo sâu sắc.
Lễ hội chùa Tây Phương - Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Chính hội chùa Tây Phương diễn ra vào ngày 6/3 Âm lịch hàng năm, với phần lễ và phần hội mang đậm bản sắc truyền thống. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, cúng Phật cầu cho quốc thái dân an, rước kiệu từ chân núi lên chùa, tái hiện nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời. Các xã, thị trấn trong huyện cũng dâng lễ vật lên chùa, thể hiện lòng thành kính của người dân với các bậc tiền nhân.
Lễ hội thu hút các phường rối nước trong và ngoài địa phương về biểu diễn, giới thiệu
Phần hội lại mang đến một không gian văn hóa đặc sắc với nhiều hoạt động hấp dẫn. Những tiết mục múa rối nước truyền thống được tổ chức tại lễ hội giúp du khách hiểu hơn về nghệ thuật dân gian Việt Nam. Các trò chơi dân gian như ném còn, đi cà kheo, đánh đu cũng thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, tạo nên bầu không khí sôi động, vui tươi. Đặc biệt, những màn biểu diễn cồng chiêng Tây Nguyên và giao lưu vật dân tộc mang đến sự phong phú, đa dạng cho lễ hội, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Bên cạnh đó, khu vực trưng bày và bán các sản phẩm làng nghề truyền thống của Thạch Thất cũng là một điểm nhấn thu hút du khách. Những sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo như mây tre đan, đồ gỗ mỹ nghệ… không chỉ phản ánh nét tài hoa của người thợ làng nghề mà còn là những món quà ý nghĩa để du khách mang về làm kỷ niệm.
Nhiều trò chơi dân gian của đồng bào dân tộc trên địa bàn huyện Thạch Thất được giới thiệu tại Lễ hội chùa Tây Phương
Nhằm đưa hình ảnh chùa Tây Phương đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước, huyện Thạch Thất đã triển khai hai kênh YouTube và trang fanpage chính thức để cập nhật thông tin về di tích. Đây là bước đi quan trọng giúp bảo tồn và quảng bá giá trị văn hóa di sản trong thời đại công nghệ số, đồng thời thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Lễ hội chùa Tây Phương 2025 không chỉ là một sự kiện văn hóa - tâm linh quan trọng mà còn là cơ hội để người dân và du khách cùng chiêm ngưỡng, cảm nhận giá trị di sản dân tộc. Sự kiện này góp phần khơi dậy niềm tự hào về văn hóa truyền thống, bảo tồn và lan tỏa những tinh hoa lịch sử, kiến trúc, điêu khắc và nghệ thuật tôn giáo Việt Nam. Với những đổi mới trong công tác tổ chức, cùng sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, lễ hội năm nay hứa hẹn sẽ để lại dấu ấn khó quên trong lòng du khách, tiếp tục khẳng định vị thế của chùa Tây Phương như một báu vật văn hóa tâm linh bậc nhất của Thủ đô Hà Nội.