Đền Xâm Thị: Thờ Tam tòa Thánh Mẫu

Trường Giang 21:32 09/07/2020

HNP - Đền Xâm Thị thuộc thôn Xâm Thị (xã Hồng Vân, huyện Thường Tín) ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tinh thần, tôn giáo, tín ngưỡng của nhân dân trong vùng. Ngôi đền được quy hoạch xây dựng ở một vị trí thuận lợi cho sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật, khoa học độc đáo.

Đền Xâm Thị thờ Tam tòa thánh mẫu, gồm: Mẫu Thượng Thiên sáng tạo bầu trời và làm chủ quyền năng mây, mưa, sấm chớp; Mẫu Thượng Ngàn là hóa thân Thánh Mẫu toàn năng trông coi miền rừng núi, địa bàn chính sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số và Mẫu Thoải. Huyền thoại và thần tích của Mẫu Thoải tùy theo từng nơi có nhiều khác biệt, tuy nhiên cũng có những nét chung cơ bản, đó là vị thần trị vì sông nước xuất thân từ dòng dõi Long Vương, liên quan trực tiếp tới Thủy tổ dân tộc Việt buổi đầu dựng nước.

Đền Xâm Thị với vị trí cận sông, cận đê vươn ra sông khoảng 15m. Truớc mặt là sông Hồng, sau lưng đền là đê hữu Hồng. Đền Xâm thị hiện nay gồm nhiều các công trình: Nghi môn, Lầu Cậu Chín, Lầu Chúa Thác, Đền Mẫu Địa, Thiêu hương, Tòa cung đồng các Quan, cung Mẫu và một số công trình phụ trợ.

Từ trên đường đê được dải đường nhựa, chúng ta nhìn thấy Nghi môn đền Xâm Thị. Nghi môn là do 4 trụ biểu tạo thành, phía trên đỉnh trụ biểu lớn là hình tượng bốn chim phượng chụm đuôi vào nhau thành hình bông hoa dành dành, dưới là ô lồng đèn, thân trụ. Trụ biểu nhỏ trên đỉnh có đôi sấu tráng men bằng sành có ý nghĩa kiểm soát lòng thành kính của người qua lại, đến đền, xem ai có tà tâm thì ngăn lại. Trên đường nhỏ dẫn vào đền là lầu chúa Thác, lầu Cậu Chín, đến Mẫu Địa rồi đến tòa Thiêu hương. Đền Xâm Thị là một công trình kiến trúc to lớn gồm nhiều ngôi nhà khác nhau bố cục liền kề. Cung đồng các Quan được kiến tạo kiểu nhà ngang 3 gian tường hồi bít đốc các bộ vì bên trong cung này được tạo tác thống nhất theo kiểu thức chồng rường quá giang trốn cột.


Sự bài trí trong cung đồng các Quan được bố trí theo từng gian riêng biệt. Gian giữa nơi trong cùng là một khám thờ, bên trong khám là Ngũ vị Quan lớn tính từ bên trái sang là Quan đệ nhất, Quan đệ nhị, Quan đệ tam, Quan đệ tứ và Quan đệ ngũ. Tiếp xuống là Ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Bơ, Ông Hoàng Mười, Cậu Bé, Cậu Bơ. Gian bên trái cung có tượng Đức Thánh Trần (Đức Trần Triều) và nhị vị Vương cô. Gian bên phải là Bà Chúa sơn lâm cùng thập nhị Vương Cô.

Cung Mẫu nằm phía trong với 1 gian 2 dĩ các bộ vì thống nhất theo kiểu thức chồng rường kèo kẻ trên quá giang trốn cột. Nơi thâm nghiêm nhất là khám thờ, bên trong bài trí Tam Tòa Thánh Mẫu. Mẫu Đệ Nhất ngự bên phải với trang phục áo đỏ, Mẫu Đệ Nhị ngự bên trái với trang phục áo xanh và Mẫu Đệ Tam ngự ở giữa là chính cung với trang phục màu trắng, xuống hàng dưới là Nhị cô hầu cận. Tại gian thờ bên trái là Chầu Đệ Nhị, gian bên phải là Chầu Đệ Tam. Ngoài ra đền Xâm Thị còn nhiều di vật quý giá có niên đại trải dài hàng trăm năm. Nhân dân Việt Nam có tục tôn sùng Mẫu, rất đông người đến lễ Mẫu ở đây không phân biệt trên dưới sang hèn, vì họ tin rằng nếu họ kêu cầu đến Mẫu thì Mầu sẽ cho họ an khang, thịnh vượng.

Lễ hội đền Xâm Thị có những nét đặc trưng riêng mang dấu ấn văn hóa vùng. Trải qua năm tháng, lễ hội đó vẫn tồn tại như một sức mạnh vô hình để người dân gửi gắm những khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc, ấm no đến bậc bề trên. Đồng thời, lễ hội còn là sợi dây gắn kết mọi người đoàn kết để cùng nhau truyền thụ những kinh nghiệm sản xuất, trau dồi tình yêu quê hương, yêu đất nước cho các thế hệ hiện sinh. Chính vì thế, lễ hội này là một tài sản văn hóa tinh thần cần được bảo lưu và phát huy.

Đền Xâm Thị được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố năm 2008.

Tin đọc nhiều

Phường Cửa Nam kiểm tra đột xuất bếp ăn tập thể tại 02 trường học trên địa bàn

19 giờ trước

HNP - Ngày 3/4, UBND phường Cửa Nam tổ chức Đoàn kiểm tra liên ngành đột xuất bếp ăn tập thể tại Trường Mầm non Bà Triệu và Trường THCS Ngô Sĩ Liên.

Chương trình hành động về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội - Việt Nam

12:02 04/04/2026

HNP - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 về triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Hà Nội hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4

12:01 04/04/2026

HNP - Ngày 4/4 , Sở Y tế Hà Nội phối hợp với UBND phường Việt Hưng tổ chức Hội nghị triển khai hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (07/4) năm 2026 trên địa bàn thành phố Hà Nội và khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi tại phường Việt Hưng.

Xã Yên Xuân tổng kết công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026

21:59 03/04/2026

HNP - Chiều 3/4, UBND xã Yên Xuân tổng kết công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân năm 2026.

Thông tin chỉ đạo, điều hành của UBND Thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội (ngày 03/4/2026)

21:20 03/04/2026

HNP - Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Công văn số 1379/UBND-NC ngày 03/4/2026 về việc tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, giáo dục đối tượng ở địa bàn cơ sở trong tình hình mới.

Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày
Xem
Di tích Quốc gia đình làng Giẽ Hạ, huyện Phú Xuyên
Di tích Quốc gia đình làng Giẽ Hạ, huyện Phú Xuyên
HNP - Đình Giẽ Hạ thuộc xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, là công trình kiến trúc nghệ thuật có quy mô tương đối lớn. Tương truyền khi hưng công xây dựng đình vào thời Lê, năm Chính Hòa thứ 7 (1686), cụ Đặng Đình Tướng là người Thượng Đức Hạ làm quan đã mua gỗ để cúng tiến vật liệu xây dựng cho làng. Sau đó, nhân dân đứng ra xây dựng ngôi đình năm gian hiện còn tồn tại đến nay.
15:54 12/08/2020
Di tích đình, đền Phúc Thụy, huyện Thanh Oai
Di tích đình, đền Phúc Thụy, huyện Thanh Oai
HNP - Đình, đền Phúc Thụy thuộc xã Tân Ước, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Đình, đền Phúc Thụy gọi theo địa danh của làng, còn có tên nôm là đình làng Chảy. Ngôi đình tọa lạc trên ngôi đất cao giữa hai thôn Phúc Lâm và Thượng Thụy cũ. Tương truyền đình Phúc Thụy được khởi công xây dựng vào thời nhà Lê và được trùng tu vào thời nhà Nguyễn.
15:53 12/08/2020
Đình Tri Chỉ, huyện Phú Xuyên
Đình Tri Chỉ, huyện Phú Xuyên
HNP - Đình Tri Chỉ, thuộc xã Tri Trung, huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội. Từ khi hình thành đến nay, công trình kiến trúc này vẫn là một thiết chế văn hóa hội tụ, kết tinh và tỏa sáng tinh hoa vật chất và tinh thần của mỗi cộng đồng dân cư, cần được gìn giữ và bảo tồn...
15:02 10/08/2020
Chùa Thượng Cát
Chùa Thượng Cát
HNP - Chùa Thượng Cát, tên chữ là Tăng Phúc Tự, là một ngôi chùa cổ của làng Thượng Cát, nay thuộc phường Thượng Thanh, quận Long Biên, Hà Nội. Theo các cứ liệu lịch sử, chùa do sư Tổ Ma Ha Ca Diếp Ma Đằng Hào Thụy khai sơn xây dựng vào nửa cuối thế kỷ 12 dưới triều vua Lý Cao Tông và sau này được đại trùng tu vào đầu thế kỷ 17 thời Lê Trung Hưng.
16:30 31/07/2020
Đình Gia Thụy
Đình Gia Thụy
HNP - Đình Gia Thụy, tại phường Gia Thụy, quận Long Biên, có từ xa xưa thờ Thành hoàng: 4 anh em tướng của An Dương Vương. Đình được xếp hạng Di tích Quốc gia năm 1991.
16:30 31/07/2020
Di tích Tổ nghề Khảm trai Chuyên Mỹ
Di tích Tổ nghề Khảm trai Chuyên Mỹ
HNP - Đến Chuyên Mỹ (huyện Phú Xuyên, Hà Nội), vào các làng Chuôn Thượng, Chuôn Hạ, Chuôn Ngọ, Chuôn Trung, ta luôn nghe thấy tiếng lách cách đục, tỉa từ những ngôi nhà, những nhà xưởng phát ra; có khi là tiếng máy, tiếng cưa xoèn xoẹt đang cưa, cắt, đục những mảnh trai, ốc, gỗ. Về làng du khách được tham quan di tích đền thờ Tổ nghề khảm Trương Công Thành và nghe sự tích về ông tổ nghề nơi đây.
10:59 22/07/2020
Lăng đá Phạm Đôn Nghị - Hiển Linh từ
Lăng đá Phạm Đôn Nghị - Hiển Linh từ
HNP - Lăng đá Phạm Đôn Nghị có tên chữ là Hiển Linh từ ở thôn Lại Yên, xã Lại Yên, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Lăng đá được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia năm 1964.
13:58 21/07/2020
Di tích Lăng đá Phạm Mẫn Trực - Huệ Linh từ
Di tích Lăng đá Phạm Mẫn Trực - Huệ Linh từ
HNP - Lăng đá Phạm Mẫn Trực còn có tên tự là Huệ Linh từ, ở xóm 1, xã Lại Yên, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Lăng đá Phạm Mẫn Trực được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia năm 1964.
19:52 17/07/2020
Tin khác
Phường Cửa Nam kiểm tra đột xuất bếp ăn tập thể tại 02 trường học trên địa bàn
Phường Cửa Nam kiểm tra đột xuất bếp ăn tập thể tại 02 trường học trên địa bàn
HNP - Ngày 3/4, UBND phường Cửa Nam tổ chức Đoàn kiểm tra liên ngành đột xuất bếp ăn tập thể tại Trường Mầm non Bà Triệu và Trường THCS Ngô Sĩ Liên.
19 giờ trước
Chương trình hành động về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội - Việt Nam
Chương trình hành động về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội - Việt Nam
HNP - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 về triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
12:02 04/04/2026
Hà Nội hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4
Hà Nội hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4
HNP - Ngày 4/4 , Sở Y tế Hà Nội phối hợp với UBND phường Việt Hưng tổ chức Hội nghị triển khai hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (07/4) năm 2026 trên địa bàn thành phố Hà Nội và khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi tại phường Việt Hưng.
12:01 04/04/2026
Xã Yên Xuân tổng kết công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026
Xã Yên Xuân tổng kết công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026
HNP - Chiều 3/4, UBND xã Yên Xuân tổng kết công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân năm 2026.
21:59 03/04/2026
Thông tin chỉ đạo, điều hành của UBND Thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội (ngày 03/4/2026)
Thông tin chỉ đạo, điều hành của UBND Thành phố, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội (ngày 03/4/2026)
HNP - Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Công văn số 1379/UBND-NC ngày 03/4/2026 về việc tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, giáo dục đối tượng ở địa bàn cơ sở trong tình hình mới.
21:20 03/04/2026
Đảng bộ phường Long Biên: Quyết liệt hành động, tạo đột phá thực hiện nhiệm vụ quý II/2026
Đảng bộ phường Long Biên: Quyết liệt hành động, tạo đột phá thực hiện nhiệm vụ quý II/2026
HNP - Ngày 3/4, Ban Chấp hành Đảng bộ phường Long Biên khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã tổ chức Hội nghị lần thứ Năm nhằm đánh giá kết quả công tác quý I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II/2026, đồng thời quán triệt các chương trình, kế hoạch hành động của Thành ủy thực hiện các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị.
21:20 03/04/2026
Hà Nội chuyển mạnh sang tư duy hành động, lấy kết quả làm thước đo
Hà Nội chuyển mạnh sang tư duy hành động, lấy kết quả làm thước đo
Sáng 3/4, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì phiên họp đầu tiên của tập thể UBND Thành phố nhiệm kỳ 2026–2031.
18:43 03/04/2026
Hoàn thành rà soát 336 dự án đầu tư công chậm triển khai trước 30/4/2026
Hoàn thành rà soát 336 dự án đầu tư công chậm triển khai trước 30/4/2026
HNP - Chiều 3/4, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo Thành ủy về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã chủ trì phiên họp Quý I/2026.
16:56 03/04/2026
Phường Hà Đông: Tận dụng các lợi thế, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Phường Hà Đông: Tận dụng các lợi thế, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số
HNP - Sáng 3/4, Đoàn kiểm tra số 2 của Ban Thường vụ Thành ủy, do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông làm Trưởng đoàn, đã làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy phường Hà Đông.
13:46 03/04/2026
Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội
Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội
HNP - Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa ban hành các Nghị quyết Phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch HĐND và các Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031.
12:36 03/04/2026